Έρευνα-σοκ: Η μοναξιά απειλεί περισσότερο την υγεία των νέων και των μεσηλίκων παρά των ηλικιωμένων

Μια βαθιά ριζωμένη πεποίθηση δεκαετιών, σύμφωνα με την οποία η μοναξιά αποτελεί απειλή κυρίως για τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας, έρχεται να ανατρέψει μια πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη. Η κοινωνική απομόνωση και η μοναχική διαβίωση δεν γνωρίζουν ηλικιακά όρια, ωστόσο τα νέα δεδομένα αποκαλύπτουν ότι οι επιπτώσεις τους είναι σημαντικά πιο καταστροφικές για τους νέους και τους μεσήλικες.

Η εκτενής έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση International Journal of Epidemiology, βασίστηκε στην ανάλυση στοιχείων από σχεδόν 600.000 Αμερικανούς πολίτες (συγκεκριμένα 598.023 άτομα) ηλικίας 18 ετών και άνω. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσα από μεγάλες επιδημιολογικές έρευνες και δημοσκοπήσεις κατά την περίοδο 1998-2018, με στόχο να εξεταστεί εάν και κατά πόσο η μοναξιά αυξάνει τη θνησιμότητα από 15 διαφορετικές αιτίες.

Τριπλάσιος ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου για τις παραγωγικές ηλικίες

Τα αποτελέσματα προκάλεσαν έκπληξη στην επιστημονική κοινότητα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η μοναξιά αποδεικνύεται εξαιρετικά επικίνδυνη για την ηλικιακή ομάδα 18 έως 64 ετών. Σε αυτό το ηλικιακό φάσμα, η μοναχική ζωή συσχετίστηκε με αύξηση του κινδύνου θανάτου κατά 22%. Αντίθετα, στους ηλικιωμένους άνω των 65 ετών, η αντίστοιχη αύξηση περιοριζόταν στο 6%.

Η ανάλυση των επιμέρους αιτιών έδειξε ότι οι μοναχικοί νέοι και μεσήλικες αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα αυξημένη πιθανότητα να χάσουν τη ζωή τους από καρδιοπάθειες, σακχαρώδη διαβήτη, καρκίνο του παχέος εντέρου, τραυματισμούς, αλλά και αυτοκτονία. Στον αντίποδα, στους ηλικιωμένους που ζουν απομονωμένοι, οι κύριες αιτίες θνησιμότητας που συνδέθηκαν με τη μοναξιά ήταν η υπέρταση, οι καρδιοπάθειες, τα ατυχήματα και η αυτοκτονία.

Ο ρόλος των ανθυγιεινών συνηθειών και του τρόπου ζωής

Εξετάζοντας τους μηχανισμούς πίσω από αυτή τη δραματική συσχέτιση, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο αυξημένος κίνδυνος απορρέει σε μεγάλο βαθμό από τις ανθυγιεινές συμπεριφορές που τείνουν να υιοθετούν όσοι ζουν μόνοι. Η έλλειψη κοινωνικού υποστηρικτικού δικτύου οδηγεί συχνά σε μηχανισμούς διαφυγής που επιβαρύνουν δραματικά τον οργανισμό.

Ειδικότερα, η μοναξιά συσχετίστηκε στενά με αυξημένα ποσοστά καπνίσματος και κατάχρησης αλκοόλ, συνήθειες που παρατηρήθηκαν σε πολύ μεγαλύτερη ένταση στους άνδρες και στους μεσήλικες. Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με την κακή διατροφή, τη μειωμένη φυσική δραστηριότητα και το χρόνιο ψυχολογικό στρες, λειτουργούν σωρευτικά, αυξάνοντας κατακόρυφα την ευαλωτότητα σε χρόνια νοσήματα.

Τα συμπεράσματα της μελέτης κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τα συστήματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως. Η μοναξιά δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα κοινωνικό ή ψυχολογικό ζήτημα της τρίτης ηλικίας, αλλά έναν μείζονα βιολογικό και ιατρικό παράγοντα κινδύνου, ο οποίος απειλεί άμεσα τις πιο παραγωγικές γενιές.