Σερβία: «Λουκέτο» στην ALTA Banka από την Κεντρική Τράπεζα – Το παρασκήνιο και οι σχέσεις με τον Βούτσιτς

Τριγμούς στο χρηματοπιστωτικό και πολιτικό σύστημα της Σερβίας προκαλεί η αιφνίδια απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας να ανακαλέσει την άδεια λειτουργίας της ALTA Banka. Πρόκειται για ένα πιστωτικό ίδρυμα που κατέγραψε ραγδαία επέκταση τα τελευταία χρόνια, έχοντας ωστόσο βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο έντονης κριτικής για τις στενές διασυνδέσεις της ιδιοκτησίας του με το κυβερνών κόμμα και το περιβάλλον του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Κατάρρευση ρευστότητας και εκκίνηση πτωχευτικής διαδικασίας

Η απόφαση της ρυθμιστικής Αρχής ελήφθη έπειτα από εξονυχιστικούς ελέγχους, οι οποίοι κατέδειξαν σοβαρή επιδείνωση των οικονομικών δεικτών και της ρευστότητας του ιδρύματος. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, παρά τις προηγούμενες εποπτικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση των ταμειακών διαθεσίμων, η οικονομική κατάσταση της τράπεζας παρουσίασε επικίνδυνη κάμψη, απειλώντας ευθέως τα συμφέροντα των καταθετών και τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Η ανάκληση της άδειας σηματοδοτεί την έναρξη της διαδικασίας πτώχευσης, με τον Οργανισμό Ασφάλισης Καταθέσεων της Σερβίας (AOD) να αναλαμβάνει τη διαχείριση. Βάσει του σερβικού νομικού πλαισίου, οι καταθέσεις προστατεύονται έως το όριο των 50.000 ευρώ ανά φυσικό ή νομικό πρόσωπο, με την καταβολή των ασφαλισμένων ποσών να δρομολογείται εντός επτά εργάσιμων ημερών. Αντιθέτως, τα ποσά άνω του συγκεκριμένου ορίου θα αποτελέσουν αντικείμενο διεκδίκησης μέσω της μακράς πτωχευτικής οδού. Ήδη, οι συναλλαγές, οι υπηρεσίες πληρωμών και η χρήση καρτών έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας.

Πολιτικές καταγγελίες για εκροές κεφαλαίων στο εξωτερικό

Της εποπτικής παρέμβασης είχαν προηγηθεί σφοδρές καταγγελίες της αντιπολίτευσης περί ύποπτων κινήσεων κεφαλαίων. Στο επίκεντρο των αποκαλύψεων βρέθηκαν αναφορές για μεταφορές χρηματικών ποσών προς τη Βόρεια Μακεδονία και τη Ρωσία. Μάλιστα, ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος της Σερβίας, Σέρτζαν Μιλιβόγεβιτς, κατέθεσε ποινική μήνυση κατά της διοικήτριας της Κεντρικής Τράπεζας, Γιόργκοβανκα Ταμπάκοβιτς, καταγγέλλοντας αδιαφανείς διαδικασίες μετατροπής δηναρίων σε ευρώ και διοχέτευσής τους εκτός συνόρων.

Αν και η Κεντρική Τράπεζα της Βόρειας Μακεδονίας χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς ανεπιβεβαίωτους και η σερβική πλευρά υποστήριξε τη νομιμότητα των διατραπεζικών διαύλων, η επίσημη αιτιολόγηση του «λουκέτου» εστιάζει αποκλειστικά στη ραγδαία χρηματοοικονομική επιδείνωση και όχι σε διαπιστωμένες παράνομες πράξεις.

Η αλματώδης ανάπτυξη και οι προνομιακές κρατικές συμβάσεις

Η ALTA Banka συστήθηκε στην αγορά το 2020 και μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια είδε το ενεργητικό της να εκτοξεύεται κατά 252%, φτάνοντας τα 1,84 δισεκατομμύρια ευρώ και καταλαμβάνοντας σχεδόν το 3% της εγχώριας τραπεζικής πίτας. Η εκρηκτική αυτή άνοδος τροφοδοτήθηκε εν πολλοίς από στρατηγικές συνεργασίες με ισχυρούς δημόσιους φορείς και οργανισμούς, όπως η δημόσια επιχείρηση ηλεκτρισμού EPS, το Υπουργείο Εσωτερικών, η Air Serbia και η δημοτική επιχείρηση Parking Servis.

Ιδιοκτήτης της τράπεζας είναι ο επιχειρηματίας Ντάβορ Μάτσουρα, επικεφαλής του πολυδιάστατου ομίλου ALTA Group με δραστηριότητα στο λιανεμπόριο, τα ακίνητα και τον τουρισμό. Οι προνομιακές σχέσεις του με το κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) και το στενό περιβάλλον του προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς αποτελούσαν διαρκώς αντικείμενο ερευνών, μετατρέποντας την κατάρρευση της τράπεζας σε ένα μείζον οικονομικό και πολιτικό σκάνδαλο με απρόβλεπτες προεκτάσεις για το Βελιγράδι.