Χακάν Φιντάν: «Ζητάμε γραπτή και όχι προφορική ειδοποίηση» για το καλώδιο GSI – Οι νέες αξιώσεις της Άγκυρας

Σε μια περίοδο κρίσιμων διπλωματικών διεργασιών και αυξημένης επιφυλακής στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, διατυπώνει ευθέως τις αξιώσεις της Άγκυρας αναφορικά με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI). Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Τα Νέα», ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας θέτει με σαφήνεια τον όρο για επίσημη γραπτή ειδοποίηση εκ μέρους της Αθήνας πριν από την έναρξη των ερευνών και εργασιών πόντισης, διαμηνύοντας πως «αυτό είναι το μόνο που ζητάμε».

Η αξίωση για το καλώδιο GSI και οι θαλάσσιες ζώνες

Η παρέμβαση του Χακάν Φιντάν έρχεται σε μια κομβική χρονική συγκυρία, καθώς οι προπαρασκευαστικές εργασίες για το στρατηγικής σημασίας έργο του GSI επανέρχονται στο προσκήνιο. Η Άγκυρα επιχειρεί συστηματικά να επιβάλει διαδικασίες de facto αναγνώρισης των αυθαίρετων θαλάσσιων διεκδικήσεών της, ζητώντας διαπιστευτήρια κρατικής άδειας ή γραπτού συντονισμού ακόμη και σε περιοχές διεθνών υδάτων όπου η Ελλάδα ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS).

Η επιμονή σε «γραπτή και όχι προφορική ειδοποίηση» δεν αποτελεί απλώς ένα τυπικό γραφειοκρατικό αίτημα, αλλά εντάσσεται στην πάγια στρατηγική της γειτονικής χώρας να αποκτήσει λόγο και ρόλο στις θαλάσσιες ζώνες νοτιοανατολικά της Κάσου, της Καρπάθου και δυτικά της Κύπρου, αμφισβητώντας στην πράξη τη δικαιοδοσία της ελληνικής και κυπριακής πλευράς.

Η «ασπιρίνη», το casus belli και η «Γαλάζια Πατρίδα»

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αναφορά του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών στην ελληνική εσωτερική πολιτική σκηνή, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία ως ένα είδος «ασπιρίνης» που χρησιμοποιείται για την εκτόνωση εσωτερικών πιέσεων στην Αθήνα. Με τον τρόπο αυτό, ο Χακάν Φιντάν επιχειρεί να υποβαθμίσει τις εύλογες ελληνικές ανησυχίες για τον τουρκικό αναθεωρητισμό, αποδίδοντάς τες σε μικροπολιτικές σκοπιμότητες.

Παράλληλα, ο επικεφαλής του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών τοποθετείται επί του διαχρονικού casus belli (αιτία πολέμου) αναφορικά με την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, ενώ επιχειρεί να διασκεδάσει τις εντυπώσεις γύρω από το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», ισχυριζόμενος ότι «δεν υπάρχει νομοσχέδιο» επ’ αυτού. Ωστόσο, η ρητορική αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη συστηματική ενσωμάτωση του εν λόγω αναθεωρητικού αφηγήματος στα σχολικά βιβλία και στα επίσημα στρατηγικά κείμενα της γείτονος.

Το μέτωπο της Λιβύης και οι περιφερειακές ισορροπίες

Στο τραπέζι των ελληνοτουρκικών σχέσεων παραμένει ανοιχτό και το μέτωπο της Βόρειας Αφρικής, με τον Χακάν Φιντάν να αναφέρεται στις διεργασίες γύρω από την επικύρωση συμφωνιών από τη διοίκηση της Βεγγάζης. Η προσπάθεια της Τουρκίας να νομιμοποιήσει το παράνομο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο σε ολόκληρη την επικράτεια της Λιβύης συνιστά ευθεία πρόκληση για τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η Αθήνα, από την πλευρά της, παρακολουθεί με ψυχραιμία αλλά και αυξημένη ετοιμότητα τις τουρκικές κινήσεις, εμμένοντας στην τήρηση της διεθνούς νομιμότητας, την ενίσχυση των πολυμερών συμμαχιών και την απρόσκοπτη υλοποίηση των ενεργειακών διαδρόμων που διασφαλίζουν την ενεργειακή αυτάρκεια της Ευρώπης.