Τζόρτζια Μελόνι: Κατοχυρώνει τη φωνή της στην ΕΕ ως «ασπίδα» απέναντι στα deepfakes της Τεχνητής Νοημοσύνης

Σε μια πρωτοποριακή κίνηση για τα ευρωπαϊκά πολιτικά δεδομένα προχώρησε η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, επιχειρώντας να υψώσει νομικό ανάχωμα απέναντι στη ραγδαία εξάπλωση των deepfakes και της κλωνοποίησης φωνής μέσω εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Η επικεφαλής της ιταλικής κυβέρνησης υπέβαλε επίσημη αίτηση για την κατοχύρωση του ηχοχρώματος και των χαρακτηριστικών της φωνής της, επιδιώκοντας να διασφαλίσει τα δικαιώματά της σε μια εποχή όπου η ψηφιακή παραχάραξη αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια σφαίρα.

Η αίτηση στο EUIPO και το ηχητικό των 4 δευτερολέπτων

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ιταλικής εφημερίδας La Repubblica, η σχετική αίτηση κατατέθηκε στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) μέσω εξειδικευμένου δικηγορικού γραφείου της Ρώμης και εταιρείας διαχείρισης διανοητικής ιδιοκτησίας. Η διαδικασία βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο στάδιο της αξιολόγησης.

Το αίτημα συνοδεύεται από ένα σύντομο ηχητικό δείγμα διάρκειας μόλις τεσσάρων δευτερολέπτων, στο οποίο η Ιταλίδα πολιτικός ακούγεται να αναφέρει με τη χαρακτηριστική της χροιά: «Είμαι η Τζόρτζια Μελόνι». Η προστασία που ζητείται καλύπτει τρεις συγκεκριμένες κατηγορίες υπηρεσιών: το ψηφιακό περιεχόμενο που διατίθεται για μεταφόρτωση (download), τις πολιτιστικές δραστηριότητες, καθώς και τη διοργάνωση πολιτικών εκδηλώσεων.

Νομικό «οπλοστάσιο» απέναντι στην ψηφιακή πλαστοπροσωπία

Βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι να αποκτήσει η Μελόνι πρόσθετα νομικά εργαλεία για την αντιμετώπιση περιπτώσεων μη εξουσιοδοτημένης χρήσης της φωνής της σε παραποιημένα βίντεο και ηχητικά ντοκουμέντα. Αν και η κατοχύρωση ενός εμπορικού σήματος ή πνευματικού δικαιώματος δεν μπορεί από μόνη της να αποτρέψει τεχνικά τη δημιουργία deepfakes από κακόβουλους χρήστες, δημιουργεί ένα σαφές νομικό πλαίσιο για άμεσες δικαστικές προσφυγές, αξιώσεις αποζημίωσης και επιβολή άμεσης απόσυρσης του παραποιημένου υλικού από ψηφιακές πλατφόρμες.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα σε εκστρατείες παραπληροφόρησης και πολιτικής χειραγώγησης, η θωράκιση της αυθεντικότητας της φωνής των ηγετών αναδεικνύεται σε κρίσιμη προτεραιότητα.

Πολιτικό προηγούμενο και η σύνδεση με τον καλλιτεχνικό χώρο

Πρόκειται για την πρώτη φορά που εν ενεργεία πολιτικός στην Ιταλία καταφεύγει στη νομοθεσία περί διανοητικής ιδιοκτησίας για να προστατεύσει τη φωνή της από τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης. Μέχρι σήμερα, αντίστοιχες πρωτοβουλίες είχαν αναληφθεί κυρίως από πρόσωπα της βιομηχανίας του θεάματος.

Στο πρόσφατο παρελθόν, παρόμοια βήματα κατοχύρωσης είχαν πραγματοποιήσει η γνωστή τραγουδίστρια Τζούζι Φερέρι και ο διακεκριμένος ηθοποιός και μεταγλωττιστής Λούκα Γουόρντ, οι οποίοι κινήθηκαν νομικά για να διαφυλάξουν τα επαγγελματικά τους χαρακτηριστικά από την ανεξέλεγκτη παραγωγή συνθετικών αντιγράφων. Η κίνηση της Τζόρτζια Μελόνι αναμένεται να αποτελέσει οδηγό και για άλλους Ευρωπαίους αξιωματούχους, ανοίγοντας εκ νέου τη συζήτηση για τα νομικά όρια της ψηφιακής ταυτότητας.