Τέλος τα μετρητά στην αντικαταβολή: Υποχρεωτικά μόνο με κάρτα οι πληρωμές σε courier από το πρώτο ευρώ

Ριζικές ανατροπές στον τρόπο λειτουργίας του ηλεκτρονικού εμπορίου και των παραδόσεων κατ’ οίκον φέρνει νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Η παραδοσιακή αντικαταβολή με φυσικά μετρητά οδεύει προς οριστική κατάργηση, καθώς όλες οι πληρωμές κατά την παράδοση δεμάτων θα πραγματοποιούνται υποχρεωτικά μέσω τραπεζικής κάρτας ή άλλων ηλεκτρονικών μέσων, ανεξαρτήτως του ύψους της παραγγελίας.

Υποχρεωτικές οι ψηφιακές πληρωμές από το πρώτο ευρώ

Η νέα ρύθμιση αποτυπώνεται στο άρθρο 299 του σχεδίου νόμου («Υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής σε συναλλαγές λιανικής με παράδοση των αγαθών μέσω επιχειρήσεων ταχυμεταφοράς»), το οποίο τροποποιεί το υφιστάμενο πλαίσιο του ν. 3842/2010. Μέχρι σήμερα, το όριο πάνω από το οποίο επιβαλλόταν η ηλεκτρονική πληρωμή στις λιανικές συναλλαγές ήταν τα 500 ευρώ.

Με τις νέες διατάξεις, το καθεστώς αλλάζει ριζικά αποκλειστικά για τις εταιρείες ταχυμεταφορών: η απαγόρευση των μετρητών ισχύει πλέον από το πρώτο ευρώ. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο καταναλωτής που παραλαμβάνει δέμα στην πόρτα του θα πρέπει να εξοφλεί το αντίτιμο αποκλειστικά μέσω πιστωτικής ή χρεωστικής κάρτας σε φορητό POS, είτε μέσω ψηφιακού πορτοφολιού (digital wallet) και εφαρμογών στο κινητό τηλέφωνο.

Βαριά πρόστιμα για τις επιχειρήσεις ταχυμεταφοράς

Για να διασφαλιστεί η απόλυτη εφαρμογή του μέτρου, το άρθρο 300 του νομοσχεδίου προβλέπει αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων. Εάν διαπιστωθεί σε έλεγχο ότι διανομέας εισέπραξε μετρητά κατά παράβαση των νέων οδηγιών, η ευθύνη και το πρόστιμο θα επιβάλλονται απευθείας στην επιχείρηση ταχυμεταφοράς.

Ειδικότερα, το πρόστιμο ορίζεται ίσο με το διπλάσιο της αξίας που καταβλήθηκε σε μετρητά για κάθε μεμονωμένη παράβαση. Η εξέλιξη αυτή καθιστά υποχρεωτικό για όλες τις εταιρείες του κλάδου να εξοπλίσουν πλήρως τους διανομείς τους με ασύρματα τερματικά POS και να προσαρμόσουν τα ψηφιακά συστήματα διαχείρισης αποστολών.

Κοινωνικές εξαιρέσεις και η μετάβαση στη νέα εποχή

Το υπουργείο έχει λάβει υπόψη τις περιπτώσεις πολιτών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ψηφιακής πρόσβασης. Για τον λόγο αυτό, αναμένεται ειδική υπουργική απόφαση η οποία θα καθορίζει σαφείς εξαιρέσεις, ακολουθώντας τα κριτήρια που ισχύουν και για τις ηλεκτρονικές δαπάνες στο αφορολόγητο. Στις εξαιρέσεις αυτές αναμένεται να ενταχθούν ηλικιωμένοι άνω των 70 ετών, καθώς και άτομα με πιστοποιημένη αναπηρία.

Η αγορά ήδη προετοιμάζεται για τη νέα πραγματικότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η BOX NOW, η οποία εφαρμόζει ήδη το μοντέλο «BOX NOW Pay on the Go», επιτρέποντας στους καταναλωτές να εξοφλούν ηλεκτρονικά την παραγγελία τους μέσω κινητού λίγο πριν ανοίξει η αυτόματη θυρίδα (locker). Ωστόσο, πρακτικές που επέτρεπαν εξόφληση με φυσικά μετρητά σε συνεργαζόμενα δίκτυα, όπως αυτό της Viva, πλέον δεν θα επιτρέπονται.

Η νέα πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, την ενίσχυση της διαφάνειας στις εξ αποστάσεως πωλήσεις και τον πλήρη ψηφιακό μετασχηματισμό των καθημερινών εμπορικών συναλλαγών.