OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
Πολεοδομικό «βέτο» στους δήμους για ύψη κτιρίων και συντελεστή δόμησης: Οι δεσμεύσεις και το μήνυμα της κυβέρνησης

Στα χέρια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης περνά πλέον το κρίσιμο ζήτημα της εφαρμογής και οριοθέτησης των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ), οι οποίες επηρεάζουν άμεσα το ύψος και τον όγκο των κτιρίων. Σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε με δημάρχους του Βορείου Τομέα Αθηνών, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι καμία σχετική απόφαση δεν πρόκειται να προχωρήσει χωρίς τη ρητή σύμφωνη γνώμη των δημοτικών αρχών, εκπέμποντας ταυτόχρονα σαφές μήνυμα για το οικονομικό κόστος όσων επιλέξουν την πλήρη άρνηση.
Οι κυβερνητικές δεσμεύσεις και το «μπλόκο» στη διαδημοτική μεταφορά
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε ότι οι δήμοι που δεν επιθυμούν να ενταχθούν στον σχεδιασμό των ΖΥΣ θα έχουν το δικαίωμα να εξαιρεθούν πλήρως. Για όσους δήμους αποφασίσουν να αξιοποιήσουν το πολεοδομικό αυτό εργαλείο, τα ίδια τα Δημοτικά Συμβούλια θα καθορίσουν τις περιοχές και τους όρους υποδοχής, ενώ η σύμφωνη γνώμη τους καθίσταται απαραίτητη προϋπόθεση για την έκδοση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός έθεσε τέλος στα σενάρια περί μεταφοράς συντελεστή από έναν δήμο σε άλλον, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία θα περιορίζεται εντός των διοικητικών ορίων του εκάστοτε δήμου — αρχή που, εάν χρειαστεί, θα κατοχυρωθεί και νομοθετικά. Ωστόσο, διατύπωσε μια σαφή προειδοποίηση: οι δήμοι που θα απορρίψουν τις ΖΥΣ δεν θα λάβουν επιπλέον κρατική χρηματοδότηση για τις απαλλοτριώσεις δεσμευμένων ακινήτων και κοινόχρηστων χώρων, αναλαμβάνοντας το σχετικό οικονομικό βάρος αποκλειστικά με δικούς τους πόρους.
Διαφορετικές ταχύτητες και αντιδράσεις στους δήμους του Βορείου Τομέα
Η στάση των επτά δημάρχων που συμμετείχαν στη σύσκεψη ανέδειξε διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στο ζήτημα. Στον αντίποδα των καθολικών αντιδράσεων, ο δήμαρχος Μεταμόρφωσης, Στράτος Σαραούδας, τάχθηκε υπέρ του εργαλείου, επισημαίνοντας τις ανάγκες για κοινόχρηστους χώρους και τη δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή σε εκτός σχεδίου ζώνες χωρίς επιβάρυνση στα ύψη των κτιρίων.
Αντίθετα, ο δήμαρχος Φιλοθέης – Ψυχικού, Χαράλαμπος Μπονάτσος, ζήτησε την απόσυρση της μελέτης ή την πλήρη εξαίρεση της περιοχής του, θέση με την οποία συντάσσεται και ο δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού, Ηλίας Αποστολόπουλος. Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Κηφισιάς, Βασίλης Ξυπολυτάς, επισήμανε ότι παρέχεται ευελιξία χρόνου, επιτρέποντας διαβούλευση έως και τρία έτη σε όσους το επιθυμούν. Επιφυλάξεις για τους υπολογισμούς των τετραγωνικών μέτρων εξέφρασε ο δήμαρχος Νέας Ιωνίας, Παναγιώτης Μανούρης, ενώ οι δήμαρχοι Λυκόβρυσης – Πεύκης, Μάριος Ψυχάλης, και Χαλανδρίου, Σίμος Ρούσσος, έδωσαν έμφαση στον αποφασιστικό ρόλο των τοπικών κοινωνιών και στην ανάγκη ουσιαστικής επανεξέτασης των μελετών.
Το χρόνιο αγκάθι των ΖΥΣ και ο ρόλος του ΣτΕ
Η μεταφορά συντελεστή δόμησης αποτελεί θεσμό της ελληνικής πολεοδομικής νομοθεσίας από το 1979, ωστόσο η υλοποίησή του προσέκρουε επί δεκαετίες σε ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), το οποίο απαιτεί αυστηρό και ενιαίο πολεοδομικό σχεδιασμό. Η πρόσφατη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τον Βόρειο Τομέα πρότεινε αρχικά 25 ΖΥΣ σε 11 δημοτικές ενότητες, προβλέποντας δυνητική πρόσθετη δόμηση 584.405 τ.μ. Με τα νέα δεδομένα, οι μελέτες αυτές αναμένεται να αναθεωρηθούν ριζικά, με βάση τις τοπικές ιδιαιτερότητες και αποφάσεις.
























