Ποιος ελέγχει πραγματικά την Anthropic μετά το IPO: Το ιδιότυπο μοντέλο εξουσίας και οι επενδυτές χωρίς φωνή

Καθώς η Anthropic, μία από τις πλέον πρωτοπόρες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο, προετοιμάζει την είσοδό της στο χρηματιστήριο, οι υποψήφιοι επενδυτές έρχονται αντιμέτωποι με μια πρωτόγνωρη πραγματικότητα. Παρότι η εταιρεία ιδρύθηκε το 2021 με διακηρυγμένο στόχο τη διασφάλιση ότι η ανθρωπότητα θα ελέγχει την τεχνητή νοημοσύνη προς όφελός της, ένα συγκεκριμένο τμήμα της ανθρωπότητας αποκλείεται πλήρως από τη λήψη αποφάσεων: οι κοινοί μέτοχοι που θα αγοράσουν τις μετοχές της στη Wall Street.

Οι πολυεπίπεδες μετοχικές δομές που εξασφαλίζουν τον απόλυτο έλεγχο στους ιδρυτές, όπως συμβαίνει με τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ ή τον Έλον Μασκ, αποτελούν σύνηθες φαινόμενο στη Σίλικον Βάλεϊ. Ωστόσο, η προσήλωση της Anthropic στην ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης (AI safety) έχει οδηγήσει σε ένα σχεδόν «μπαρόκ» σύστημα εταιρικής διακυβέρνησης, το οποίο αφήνει τους κοινούς μετόχους χωρίς ουσιαστικό λόγο για τη διοίκηση ή τη στρατηγική κατεύθυνση του οργανισμού.

Το Long-Term Benefit Trust και η νομική ασπίδα

Η βάση αυτής της αρχιτεκτονικής εδράζεται στο γεγονός ότι η Anthropic αποτελεί μια εταιρεία δημοσίου οφέλους (Public Benefit Corporation). Το συγκεκριμένο καθεστώς τής επιτρέπει από τον νόμο να εξισορροπεί την αποστολή υπέρ της ασφάλειας της τεχνητής νοημοσύνης με την επιδίωξη του κέρδους, προστατεύοντας το διοικητικό συμβούλιο από αγωγές επενδυτών όταν οι αποφάσεις του δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τη μεγιστοποίηση της μετοχικής αξίας.

Στο σημερινό διοικητικό συμβούλιο, υπό την προεδρία της Ντανιέλα Αμοντέι και τη συμμετοχή του διευθύνοντος συμβούλου Ντάριο Αμοντέι, μετέχουν εξέχουσες προσωπικότητες, όπως ο συνιδρυτής του Netflix, Ριντ Χέιστινγκς, και ο επικεφαλής της Novartis, Βας Ναρασίμχαν. Ωστόσο, το πραγματικό κέντρο ισχύος μετατοπίζεται σε ένα ανεξάρτητο όργανο: το Long-Term Benefit Trust (LTBT). Το καταπίστευμα αυτό κατέχει ειδική κατηγορία μετοχών που του δίνει το αποκλειστικό δικαίωμα να εκλέγει και να παύει την πλειοψηφία των μελών του διοικητικού συμβουλίου. Μεταξύ των μελών του LTBT βρίσκονται προσωπικότητες διεθνούς κύρους, όπως ο πρώην πρόεδρος της Federal Reserve, Μπεν Μπερνάνκι, και ο ειδικός σε θέματα εθνικής ασφάλειας, Ρίτσαρντ Φοντέιν.

Η συμμαχία των ιδρυτών και η θεσμοθετημένη δύναμη των εργαζομένων

Παράλληλα, οι επτά ιδρυτές της Anthropic κατέχουν από κοινού ειδικές μετοχές που τους εξασφαλίζουν το 50,1% των δικαιωμάτων ψήφου, επιτρέποντάς τους να διορίζουν τρία μέλη του διοικητικού συμβουλίου. Αυτός ο έλεγχος διατηρείται εφόσον υπάρχει ομοφωνία μεταξύ τους· σε αντίθετη περίπτωση, η δύναμή τους υποχωρεί αναλογικά με τις κοινές μετοχές.

Το πιο ριζοσπαστικό στοιχείο, ωστόσο, αφορά τα θεσμικά αντίβαρα. Αν το LTBT αποφασίσει να αποπέμψει ή να διορίσει συγκεκριμένο διευθυντή χωρίς αιτιολογία, το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να αρνηθεί την έγκριση και να παραπέμψει την απόφαση σε ψηφοφορία μεταξύ των εργαζομένων της εταιρείας. Η πρόβλεψη αυτή φαίνεται να αντλεί άμεσα διδάγματα από την κρίση στην OpenAI, όταν η σύντομη αποπομπή του Σαμ Όλτμαν ανατράπηκε χάρη στη μαζική αντίδραση του προσωπικού. Στην περίπτωση της Anthropic, η δύναμη των εργαζομένων αποκτά επίσημη καταστατική ισχύ.

Πότε θα αποκτήσουν φωνή οι κοινοί μέτοχοι

Η παντοδυναμία των ιδρυτών δεν είναι αιώνια. Δέκα χρόνια μετά τη δημόσια εγγραφή (IPO), ή εφόσον απομείνουν λιγότεροι από τρεις ιδρυτές στην εταιρεία, τα ειδικά προνόμιά τους παύουν να ισχύουν. Ακόμα και τότε, όμως, το LTBT θα συνεχίσει να κατευθύνει την εταιρεία, εκτός εάν το 85% των κοινών μετόχων υπερψηφίσει τη διάλυσή του.

Μέχρι να αρθούν αυτοί οι μηχανισμοί προστασίας, όσοι επενδύσουν στην Anthropic θα πρέπει να αποδεχθούν έναν ρόλο απλού χρηματοδότη: θα προσφέρουν κεφάλαια στην πιο πολυσυζητημένη τεχνολογία του αιώνα, χωρίς να έχουν απολύτως κανέναν έλεγχο στο τιμόνι της.