Πάνος Δημάκης: Τα βιβλία που μας αλλάζουν και η γοητεία του ιστορικού μυθιστορήματος

Φιλόλογος, μεταφραστής, γλωσσικός podcaster αλλά και ευρέως γνωστός στο τηλεοπτικό κοινό ως το «Γεράκι» του τηλεπαιχνιδιού γνώσεων «The Chase» στο Mega TV, ο Πάνος Δημάκης αποτελεί μια πολυδιάστατη προσωπικότητα των σύγχρονων ελληνικών γραμμάτων. Μετά την επιτυχία του βιβλίου «Δεκαεπτά Κλωστές», το οποίο μεταφέρθηκε με αξιοσημείωτη απήχηση στη μικρή οθόνη, και το πρόσφατο ιστορικό του μυθιστόρημα «Ο Ήλιος στα Μάτια των Λιονταριών» (Εκδόσεις Διόπτρα), ο Αρκάς συγγραφέας αποκαλύπτει τις αναγνωστικές του συνήθειες, τις πηγές έμπνευσής του και τα μελλοντικά του σχέδια.

Από τον Ερρίκο Σλήμαν στη λογοτεχνία των ιδεών

Για τον Πάνο Δημάκη, η ανάγνωση δεν αποτελεί απλώς μια πράξη αναψυχής, αλλά μια συνεχή διαδικασία έρευνας και προσωπικής διεύρυνσης. Αυτή την περίοδο, στο κομοδίνο του δεσπόζει το έργο «Γράμματα στον Ερρίκο» της Μπομπού-Πρωτόπαπα, το οποίο αποτελεί τη βάση τεκμηρίωσης για το επερχόμενο μυθιστόρημά του. Με αφετηρία κομβικές στιγμές από τη ζωή του Ερρίκου Σλήμαν, το νέο του συγγραφικό εγχείρημα θέτει καίρια ερωτήματα γύρω από τα όρια της αλήθειας και τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος δομεί το προσωπικό του αφήγημα.

Παράλληλα, δηλώνει λάτρης του ιστορικού μυθιστορήματος και των βιβλίων ιδεών, ξεχωρίζοντας έργα όπως «Οι Θεοί Διψούν» του Ανατόλ Φρανς, το οποίο τον ώθησε να μελετήσει βαθύτερα τη Γαλλική Επανάσταση, αλλά και τον «Επικίνδυνο Οίκτο» του Στέφαν Τσβάιχ. Ιδιαίτερη θέση στις προτιμήσεις του κατέχει και ο «Κάιν» του Ζοζέ Σαραμάγκου, ένα έργο που ο ίδιος χαρακτηρίζει απολαυστικά τολμηρό και θα επιθυμούσε να δει μεταφερμένο στον κινηματογράφο.

Το ιστορικό πλαίσιο ως καθρέφτης της σύγχρονης πραγματικότητας

Στο τελευταίο του μυθιστόρημα, «Ο Ήλιος στα Μάτια των Λιονταριών», ο συγγραφέας επέλεξε να καταπιαστεί με ένα ιστορικό γεγονός που παραμένει εν πολλοίς άγνωστο στο ευρύ κοινό: το επεισόδιο Τελλίνι και την ιταλική κατάληψη της Κέρκυρας το 1923. Παρότι τα γεγονότα αυτά εκτυλίχθηκαν πριν από έναν αιώνα, απασχολώντας τότε τα πρωτοσέλιδα του διεθνούς Τύπου, ο Δημάκης εντοπίζει σε αυτά εκπληκτικές ομοιότητες με τη σημερινή διεθνή συγκυρία.

Μέσα από τη μυθοπλαστική οικογένεια των Ξιφογένηδων, αναδεικνύονται οι διαχρονικές παθογένειες της πολιτικής, αλλά και οι αναλογίες ανάμεσα στους ισχυρούς και τους αδύναμους του κόσμου. Αριστοκράτες, πρόσφυγες, στρατιώτες και κατάσκοποι συνθέτουν μια πολυεπίπεδη ανθρωπογεωγραφία, όπου οι προσωπικές χαρές και τραγωδίες λειτουργούν ως συμβολισμός για τις ευρύτερες κοινωνικοπολιτικές μεταβολές.

Η ιδανική αναγνωστική συνθήκη και η δύναμη της ενσυναίσθησης

Όσον αφορά την αναγνωστική του καθημερινότητα, ο Πάνος Δημάκης προτιμά την απόλυτη ησυχία, συνοδεία καφέ ή τσαγιού, στο περιβάλλον του σπιτιού του. Όπως σημειώνει, αυτό που τον συγκινεί βαθιά σε ένα λογοτεχνικό έργο είναι η ικανότητα του δημιουργού να προκαλεί ενσυναίσθηση, οικοδομώντας ένα ακριβές ψυχογράφημα των χαρακτήρων και της εποχής τους. Με αυτό το κριτήριο συνεχίζει να γράφει και να αναζητά ιστορίες που προκαλούν τον νου και δοκιμάζουν τα ανθρώπινα συναισθήματα.