Καλιφόρνια: Σφοδρές αντιδράσεις για την «Πρόταση 45» – Φόβοι για fast-track αδειοδοτήσεις σε data centers

Μια νομοθετική πρωτοβουλία υψηλού ρίσκου στην Καλιφόρνια, η οποία παρουσιάζεται ως μέσο επιτάχυνσης κρίσιμων υποδομών, έχει βρεθεί στο επίκεντρο έντονης πολιτικής και οικολογικής αντιπαράθεσης. Περιβαλλοντικές οργανώσεις και νομικοί προειδοποιούν ότι η «Πρόταση 45» (Proposition 45), η οποία τίθεται σε ψηφοφορία, ενδέχεται να λειτουργήσει ως «παραθυράκι» που θα επιτρέψει σε κατασκευαστές κέντρων δεδομένων (data centers) να παρακάμψουν τους αυστηρούς περιβαλλοντικούς ελέγχους και τη δημόσια λογοδοσία.

Επιτάχυνση διαδικασιών εις βάρος της περιβαλλοντικής αξιολόγησης

Η Πρόταση 45 στοχεύει στην τροποποίηση του ιστορικού Νόμου για την Περιβαλλοντική Ποιότητα της Καλιφόρνιας (CEQA). Ο CEQA υποχρεώνει τις δημόσιες υπηρεσίες να αξιολογούν εξονυχιστικά τις οικολογικές επιπτώσεις των έργων, να διαβουλεύονται με τις τοπικές κοινότητες και να απαιτούν από τους επενδυτές μέτρα μετριασμού των κινδύνων για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.

Με το νέο πλαίσιο, θεσπίζεται αυστηρή προθεσμία 365 ημερών για την ολοκλήρωση της έκθεσης περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές, ενώ η περίοδος δημόσιας διαβούλευσης συρρικνώνεται στις μόλις 45 ημέρες. Παράλληλα, οι νομικές προσφυγές των πολιτών θα πρέπει να εκδικάζονται εντός 270 ημερών. Το μέτρο περιορίζει επίσης τη διαβούλευση με τις φυλές των Αυτοχθόνων Αμερικανών μόνο σε εκείνες που είναι ομοσπονδιακά αναγνωρισμένες, αποκλείοντας κοινότητες που ιστορικά επηρεάζονται από τέτοια έργα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η διάταξη που απαγορεύει στα δικαστήρια να «παγώσουν» πλήρως ένα έργο σε περίπτωση παραβίασης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, επιτρέποντας αναστολές μόνο σε επιμέρους τμήματά του. «Είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποκατασταθεί η ζημιά όταν η κατασκευή έχει ήδη ξεκινήσει», επισημαίνει ο Φερνάντο Γκαϊτάν, ανώτερος δικηγόρος της περιβαλλοντικής οργάνωσης Earthjustice, τονίζοντας πως «οι τοπικές κοινότητες εξοστρακίζονται από τον διάλογο».

Το κενό της «ευρυζωνικότητας» και τα data centers

Οι υποστηρικτές του μέτρου ισχυρίζονται ότι οι fast-track διαδικασίες είναι αναγκαίες για την αντιμετώπιση της οξείας στεγαστικής κρίσης στην Καλιφόρνια και την ταχεία ανάπτυξη έργων ανανεώσιμης ενέργειας για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης ρεύματος. Ωστόσο, το κείμενο ορίζει εννέα κατηγορίες «ουσιωδών υποδομών», ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνεται η «πρόσβαση σε ευρυζωνικό διαδίκτυο».

Νομικοί αναλυτές, όπως ο ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του UC Davis Ρίτσαρντ Φρανκ και ο δικηγόρος Μάθιου ΜακΚέρλι, υπογραμμίζουν ότι η ευρεία διατύπωση για την ευρυζωνικότητα μπορεί εύκολα να συμπεριλάβει τα ενεργοβόρα data centers. Επιπλέον, εταιρείες ανάπτυξης κέντρων δεδομένων έχουν ήδη χρηματοδοτήσει με εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια την εκστρατεία υπέρ της Πρότασης 45, ενισχύοντας τις υποψίες των επικριτών. Παρότι το νομοθέτημα εξαιρεί ρητά συγκεκριμένους τομείς, όπως η πυρηνική ενέργεια, αποφεύγει να αποκλείσει ρητά τις εγκαταστάσεις data centers, διατηρώντας ανοιχτό ένα επικίνδυνο ρυθμιστικό κενό.