Ιράν: Εκτέλεση άνδρα για τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις – Στο «μικροσκόπιο» η αύξηση των θανατικών ποινών

Νέα κλιμάκωση της έντασης καταγράφεται στο Ιράν, καθώς οι αρχές της χώρας προχώρησαν στην εκτέλεση ενός άνδρα που είχε συλληφθεί και καταδικαστεί σε θάνατο για τη συμμετοχή του στις μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του περασμένου Ιανουαρίου. Η είδηση, που επιβεβαιώθηκε από το δικαστικό πρακτορείο Mizan, επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της σκληρής καταστολής και της δραματικής αύξησης των θανατικών ποινών στην Ισλαμική Δημοκρατία.

Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, ο Σαχράμ Σαντεγί εκτελέστηκε τις πρωινές ώρες της Κυριακής. Οι ιρανικές αρχές τον είχαν κρίνει ένοχο για επίθεση εναντίον αστυνομικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων στην πόλη Καράτζ, δυτικά της Τεχεράνης, στις 8 Ιανουαρίου, όπου σύμφωνα με το κατηγορητήριο είχε τραυματίσει επτά αστυνομικούς παρασέρνοντάς τους με το αυτοκίνητό του. Παράλληλα, το δικαστικό σύστημα του Ιράν απέδωσε στον Σαντεγί κατηγορίες για «επιχειρησιακή δράση προς όφελος του σιωνιστικού καθεστώτος και των Ηνωμένων Πολιτειών», εντάσσοντας την υπόθεσή του στο ευρύτερο αφήγημα της Τεχεράνης περί εξωτερικών υποκινητών των ταραχών.

Το κύμα διαμαρτυρίας στο Ιράν είχε ξεκινήσει στα τέλη Δεκεμβρίου, με αρχική αφορμή τη ραγδαία αύξηση του κόστους ζωής και την οικονομική ασφυξία. Πολύ σύντομα, ωστόσο, οι διαμαρτυρίες μετεξελίχθηκαν σε ευρείες αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις, οι οποίες κορυφώθηκαν στις 8 και 9 Ιανουαρίου. Ο αριθμός των θυμάτων κατά τη διάρκεια της καταστολής παραμένει αντικείμενο σφοδρής αντιπαράθεσης. Οι ιρανικές Αρχές έχουν παραδεχθεί ότι περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, χαρακτηρίζοντας τα γεγονότα ως «τρομοκρατικές ενέργειες». Στον αντίποδα, διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις με έδρα το εξωτερικό καταγγέλλουν μια άνευ προηγουμένου αιματηρή καταστολή.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά την έναρξη της ευρύτερης στρατιωτικής κρίσης και τις επιθέσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου, με τις εκτελέσεις να πολλαπλασιάζονται. Σύμφωνα με στοιχεία οργανώσεων όπως η Iran Human Rights (IHR) και η Ensemble contre la peine de mort (ECPM), μόνο το 2025 το Ιράν προχώρησε σε τουλάχιστον 1.639 εκτελέσεις, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό από το 1989. Διεθνείς οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Αμνηστίας, επισημαίνουν σταθερά ότι το Ιράν διατηρεί τη δεύτερη θέση παγκοσμίως στον αριθμό των θανατικών ποινών που εκτελούνται ετησίως, αμέσως μετά την Κίνα, προκαλώντας διεθνή κατακραυγή για την καταπάτηση των θεμελιωδών ελευθεριών.