«Η Φόνισσα» στο Εθνικό Θέατρο: Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη καθηλώνει και η μουσική του Γιώργου Κουμεντάκη σαγηνεύει εκ νέου

Η εμβληματική «Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, μέσα από τη σύγχρονη οπερατική ματιά του συνθέτη Γιώργου Κουμεντάκη, επέστρεψε στην Αθήνα σε μια απρόσμενη αλλά απόλυτα μυσταγωγική εκδοχή. Η συμπαραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με το Εθνικό Θέατρο, που παρουσιάστηκε στην Κεντρική Σκηνή του κτιρίου Τσίλερ, απέδειξε πως ένα μεγαλειώδες μουσικό έργο μπορεί να διατηρήσει ακέραια τη δραματουργική του ένταση ακόμη και όταν συμπτυχθεί στις διαστάσεις της μουσικής δωματίου.

Μια λιτή εκδοχή που αναδεικνύει την ουσία του έργου

Μετά την παγκόσμια πρεμιέρα της το 2014 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και την αναβίωσή της το 2021 στην ΕΛΣ, η «Φόνισσα» ταξίδεψε αρχικά στη Σκιάθο και τη Θεσσαλονίκη, πριν καταλήξει στην πρωτεύουσα. Αυτή τη φορά, το έργο απογυμνώθηκε από τα πολυπληθή οπερατικά σύνολα, τις πολυμελείς χορωδίες και τα επιβλητικά σκηνικά. Στη θέση τους, μια ηθοποιός και δεκατρείς μουσικοί ανέλαβαν να μεταφέρουν στο κοινό την τραγική ιστορία της Χαδούλας, γνωστής ως Φραγκογιαννούς.

Η μουσική διασκευή και διεύθυνση του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, σε συνδυασμό με τη μεταγραφή του Γιάννη Σαμπροβαλάκη για μικρό σύνολο, προσέφεραν μια καθαρή ανάγνωση της παρτιτούρας. Οι δεκατρείς δεξιοτέχνες του Ergon Ensemble δεν λειτούργησαν απλώς ως συνοδοί, αλλά ως συνδημιουργοί του σκοτεινού αυτού σύμπαντος. Μέσα από ήχους που αναπαριστούσαν το θρόισμα των φύλλων, τις πέτρες που κατρακυλούν στα νησιωτικά μονοπάτια και τον παφλασμό του πελάγους, η μουσική του Γιώργου Κουμεντάκη αποκάλυψε τις λεπτές υφές της και τη βαθιά δραματική της δύναμη.

Η συγκλονιστική ερμηνεία της Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη

Στο επίκεντρο της σκηνής, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη παρέδωσε ένα ρεσιτάλ υποκριτικής δεινότητας. Ντυμένη με μια επιβλητική, μαύρη δημιουργία με κάπα από τους Deux Hommes, εμφανίστηκε ως μια απόκοσμη οπτασία, ισορροπώντας ιδανικά ανάμεσα στον ανθρώπινο πόνο και τη σκοτεινή παραφροσύνη.

Η ηθοποιός δεν περιορίστηκε σε μια απλή ανάγνωση του παπαδιαμαντικού κειμένου. Μεταμορφώθηκε διαδοχικά στη Φραγκογιαννού, στα πρόσωπα του περιβάλλοντός της και στην αντικειμενική αφηγήτρια, εναλλάσσοντας ψιθύρους, κραυγές απόγνωσης και στιγμές απόλυτης σιωπής. Η ιδιότυπη, πλούσια γλώσσα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη βρήκε στο πρόσωπό της την ιδανική εκφορά, με τη φωνή της να ενσωματώνεται πλήρως στην παρτιτούρα, λειτουργώντας σχεδόν ως ένα δέκατο τέταρτο μουσικό όργανο.

Η νέα αυτή προσέγγιση της «Φόνισσας» επιβεβαιώνει τη διαχρονικότητα του κλασικού ελληνικού διηγήματος, αποδεικνύοντας παράλληλα πως η σύγχρονη εγχώρια δημιουργία διαθέτει το βάθος να ανανεώνεται και να συγκινεί ουσιαστικά το θεατρικό και φιλόμουσο κοινό.