Ενεργειακή κρίση: «Δύσκολη η διετία για την Ευρώπη» προειδοποιεί ο Φατίχ Μπιρόλ – Στο ναδίρ τα αποθέματα φυσικού αερίου

Σε έναν εξαιρετικά απαιτητικό και αβέβαιο ενεργειακό χειμώνα εισέρχεται η Ευρώπη, με τις προοπτικές για την προσεχή διετία να διαγράφονται δυσοίωνες. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση για τις δυσκολίες που επίκεινται, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως «η ζωή δεν θα είναι εύκολη φέτος για την Ευρώπη, αλλά ούτε και του χρόνου». Μιλώντας στο περιθώριο διεθνούς διάσκεψης στο Βερολίνο, ο έμπειρος αξιωματούχος υπογράμμισε ότι τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, συνθέτουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ πιέσεων.

Ιστορικά χαμηλά αποθέματα και ασφυκτικός ανταγωνισμός για το LNG

Καθώς η Γηραιά Ήπειρος οδεύει προς την καρδιά της χειμερινής περιόδου, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου καταγράφουν πληρότητα αισθητά κατώτερη από τους ιστορικούς μέσους όρους. Σύμφωνα με τον Φατίχ Μπιρόλ, η συγκυρία αυτή καθιστά τις ευρωπαϊκές χώρες ιδιαίτερα ευάλωτες σε περίπτωση ενός παρατεταμένου ή ασυνήθιστα βαρύ χειμώνα, γεγονός που θα εκτόξευε αυτόματα τις τιμές χονδρικής και το κόστος θέρμανσης.

Παράλληλα, η Ευρώπη αναγκάζεται να ανταγωνιστεί άμεσα τις ασιατικές οικονομίες για τα διαθέσιμα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Οι χώρες της Ασίας, εξαρτώμενες σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό από τη Μέση Ανατολή, διεκδικούν επιθετικά ποσότητες ενέργειας, ανεβάζοντας το παγκόσμιο κόστος. Η κατάσταση επιβαρύνεται σημαντικά από την αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται σχεδόν το ένα δέκατο των ευρωπαϊκών εισαγωγών LNG. Αν και οι χώρες της περιοχής επιταχύνουν πλέον την κατασκευή παρακαμπτήριων αγωγών, οι κινήσεις αυτές χαρακτηρίζονται καθυστερημένες, αφήνοντας τις διεθνείς αγορές χωρίς ισχυρές ζώνες ασφαλείας.

Γεωπολιτική εργαλειοποίηση και στρατηγικές παραλείψεις

Ο επικεφαλής του IEA δεν δίστασε να ασκήσει κριτική στις διαχρονικές στρατηγικές αδυναμίες της Ευρώπης. Όπως υπενθύμισε, ο οργανισμός είχε προειδοποιήσει εγκαίρως για τους κινδύνους της υπέρμετρης εξάρτησης από τις ρωσικές προμήθειες, αλλά και για την πρόωρη εγκατάλειψη της πυρηνικής ενέργειας από κράτη-μέλη. Επιπλέον, οι πρόσφατες ελλείψεις σε διυλισμένα προϊόντα, όπως το ντίζελ, εντείνονται λόγω των ουκρανικών πληγμάτων σε ρωσικά διυλιστήρια, σφίγγοντας ακόμη περισσότερο τη μέγγενη των τιμών.

Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με τον Μπιρόλ, είναι ότι η ενέργεια έχει πάψει να λειτουργεί με αμιγώς οικονομικούς όρους και έχει μετατραπεί σε όπλο γεωπολιτικής πίεσης. «Δεν έχω δει ποτέ τη σκοτεινή σκιά της γεωπολιτικής να κυριαρχεί τόσο έντονα στον ενεργειακό τομέα», επεσήμανε, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου. Η ενεργειακή ακρίβεια και η αβεβαιότητα αρχίζουν πλέον να διαβρώνουν και την κοινωνική συνοχή, τροφοδοτώντας την άνοδο λαϊκιστικών δυνάμεων από τη Γαλλία έως τη Γερμανία και καθιστώντας την ενεργειακή ασφάλεια κορυφαίο πολιτικό στοίχημα για το μέλλον της Ευρώπης.