Εκλογές στο Ισραήλ: Πολιτικός γρίφος η επόμενη μέρα – Ρυθμιστές τα αραβικά κόμματα, σε κρίσιμο ρόλο ο Χέρτσογκ

Σε ένα εξαιρετικά σύνθετο και ρευστό πολιτικό τοπίο εισέρχεται το Ισραήλ μετά την ολοκλήρωση της εκλογικής διαδικασίας. Παρότι το κόμμα του Μπενιαμίν Νετανιάχου διατηρεί την πρωτιά, η επόμενη ημέρα μοιάζει με δυσεπίλυτη εξίσωση, καθώς η κατανομή των εδρών στην Κνεσέτ δεν εξασφαλίζει αυτόματη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Την ίδια στιγμή, η ενισχυμένη παρουσία των αραβικών κομμάτων τούς προσδίδει ρόλο de facto ρυθμιστή, ανατρέποντας τις παραδοσιακές ισορροπίες και θέτοντας τον πρόεδρο της χώρας, Ισαάκ Χέρτσογκ, ενώπιον κρίσιμων θεσμικών αποφάσεων.

Οι συσχετισμοί δυνάμεων και το ανάχωμα των αραβικών κομμάτων

Η εκλογική άνοδος των αραβικών παρατάξεων συνιστά ίσως τη σημαντικότερη ανατροπή της αναμέτρησης. Με την αριθμητική της Κνεσέτ να απαιτεί τουλάχιστον 61 έδρες για τον σχηματισμό βιώσιμης κυβέρνησης, η δύναμη που συγκεντρώνουν τα αραβικά κόμματα καθιστά σχεδόν αδύνατη τη συγκρότηση συνασπισμού χωρίς τη δική τους άμεση ή έμμεση στήριξη. Ωστόσο, η αξιοποίηση αυτής της δύναμης προσκρούει σε βαθιές ιδεολογικές διαχωριστικές γραμμές.

Ήδη από την προεκλογική περίοδο, κορυφαία στελέχη της αντιπολίτευσης, όπως ο πρώην αρχηγός του γενικού επιτελείου των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, Γκάντι Άιζενκοτ, είχαν αποκλείσει ρητά κάθε ενδεχόμενο κυβερνητικής συνεργασίας με τις αραβικές παρατάξεις. Η στάση αυτή περιορίζει δραστικά τα περιθώρια ελιγμών για τη συγκρότηση ενός ενιαίου αντι-Νετανιάχου μετώπου, αφήνοντας το πολιτικό σύστημα παγιδευμένο ανάμεσα σε άκαμπτες δεσμεύσεις και την αριθμητική αναγκαιότητα.

Το ρίσκο μιας κυβέρνησης μειοψηφίας και τα δομικά αδιέξοδα

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, στο τραπέζι των συζητήσεων επανέρχεται το σενάριο μιας κυβέρνησης μειοψηφίας. Πρόκειται ωστόσο για μια λύση υψηλού ρίσκου. Μια τέτοια κυβέρνηση θα βρισκόταν σε διαρκή εξάρτηση από ad hoc συμμαχίες και εξωτερική κοινοβουλευτική στήριξη –πιθανότατα και από τα ίδια τα αραβικά κόμματα με καθεστώς ανοχής– για να υπερψηφίζει κρίσιμα νομοσχέδια και τον κρατικό προϋπολογισμό.

Η εμπειρία του παρελθόντος δείχνει ότι τα σχήματα μειοψηφίας στο Ισραήλ αποδεικνύονται εξαιρετικά βραχύβια, ιδιαίτερα σε περιόδους οξυμένων γεωπολιτικών εντάσεων και προκλήσεων ασφαλείας. Κάθε σημαντική απόφαση εσωτερικής ή εξωτερικής πολιτικής θα απειλούσε να πυροδοτήσει κυβερνητική κρίση, οδηγώντας εκ νέου τη χώρα σε πρόωρες κάλπες και παρατεταμένη αστάθεια.

Το ιστορικό δίλημμα του προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ

Καθώς οι επίσημες διαβουλεύσεις πλησιάζουν, όλα τα βλέμματα στρέφονται στην προεδρική κατοικία. Ο ρόλος του προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ αποκτά κομβική σημασία, καθώς είναι εκείνος που καλείται να απονείμει την πρώτη διερευνητική εντολή για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Το δίλημμα για τον Ισραηλινό πρόεδρο είναι διπλό: θα εμπιστευτεί την εντολή στον επικεφαλής του πρώτου κόμματος, Μπενιαμίν Νετανιάχου, παρά τη δυσκολία του να συγκεντρώσει σταθερή πλειοψηφία, ή θα επιλέξει να εξαντλήσει τα περιθώρια αναζήτησης μιας ευρύτερης συναινετικής φόρμουλας;

Ο Ισαάκ Χέρτσογκ αναμένεται να πιέσει προς την κατεύθυνση μιας κυβέρνησης εθνικής ενότητας, προκειμένου να αποτραπεί ο διχασμός και ένας νέος φαύλος κύκλος εκλογών. Εντούτοις, με τα αραβικά κόμματα να κρατούν τα κλειδιά των εξελίξεων και τους υπόλοιπους παίκτες να αρνούνται να γεφυρώσουν τις διαφορές τους, ο δρόμος προς τη σταθερότητα παραμένει ναρκοθετημένος.