Γαλλία: Στα πρόθυρα βαθιάς κρίσης φερεγγυότητας – Οικονομικό αδιέξοδο και πολιτική έκρηξη

Σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης ιστορίας της εισέρχεται η Γαλλία, καθώς η ραγδαία επιδείνωση των δημοσιονομικών της δεικτών απειλεί να πυροδοτήσει ανεξέλεγκτες κοινωνικές και πολιτικές αναταράξεις. Σύμφωνα με την έκθεση Coface Risk Review, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή κρίση φερεγγυότητας, την ώρα που η έλλειψη πολιτικής συναίνεσης στερεί τη δυνατότητα διαμόρφωσης ενός αξιόπιστου προϋπολογισμού.

Οι εκτιμήσεις για την πορεία της χώρας προκαλούν έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές. Η κυβέρνηση υπό τον Σεμπαστιάν Λεκορνί προβλέπει ότι το δημόσιο έλλειμμα θα διευρυνθεί στο 5,4% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος εκτιμάται πως θα ξεπεράσει το 122%. Παράλληλα, η Τράπεζα της Γαλλίας έχει υποβαθμίσει τις εκτιμήσεις για τον ρυθμό ανάπτυξης στο απογοητευτικό 0,4% με 0,5% για το 2026, ενώ ο πληθωρισμός αναθεωρήθηκε ανοδικά στο 2,5%, σκιαγραφώντας ένα σκηνικό παρατεταμένου στασιμοπληθωρισμού.

Ο εφιάλτης του χρέους και η εκτόξευση των spreads

Το πλέον δυσεπίλυτο πρόβλημα για το Παρίσι εστιάζεται στο δυσβάσταχτο κόστος εξυπηρέτησης των κρατικών τίτλων. Φέτος λήγουν ομόλογα ύψους 75 δισεκατομμυρίων ευρώ –ποσό που αντιστοιχεί στο 2,5% του ΑΕΠ– τα οποία είχαν εκδοθεί παλαιότερα με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια. Η αναχρηματοδότησή τους στο τρέχον διεθνές περιβάλλον γίνεται με σαφώς δυσμενέστερους όρους, αυξάνοντας δραματικά το βάρος των τόκων για τα κρατικά ταμεία.

Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου προσεγγίζει πλέον το 5%, ενώ η διεύρυνση της διαφοράς απόδοσης (spread) σε σχέση με το γερμανικό bund έχει φτάσει σε επίπεδα που παραπέμπουν στις χειρότερες ημέρες της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των αναλυτών της Coface, εάν τα επιτόκια διατηρηθούν στο 4,5% για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, οι ετήσιες δαπάνες για την εξυπηρέτηση του χρέους ενδέχεται να εκτιναχθούν στο αστρονομικό ποσό των 170 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2032.

Πυρά κατά του Εμανουέλ Μακρόν και βαθύ πολιτικό ρήγμα

Η δημοσιονομική εκτροπή έχει προκαλέσει σφοδρότατες κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις, με τα βέλη να στρέφονται ευθέως κατά του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Οικονομολόγοι και αναλυτές επισημαίνουν ότι κατά τη διάρκεια της δεκαετούς παραμονής του στην εξουσία, το δημόσιο χρέος διογκώθηκε κατά ένα τρισεκατομμύριο ευρώ, αυξανόμενο από το 98% σε περίπου 120% του ΑΕΠ.

Το πρόσφατο προεδρικό διάγγελμα, στο οποίο ο Γάλλος πρόεδρος εξέφρασε την «οργή» του χωρίς να ανακοινώσει απτές λύσεις, πυροδότησε γενικευμένη κατακραυγή. Ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ έκανε λόγο για έλλειψη αποφασιστικότητας, ζητώντας ουσιαστικό διάλογο με τα συνδικάτα και τη νεολαία. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο επικεφαλής της «Ενωσης της Δεξιάς για την Δημοκρατία (UDR)», Ερίκ Σιοτί, έθεσε ζήτημα παραίτησης και πρόωρων εκλογών, κάνοντας λόγο για μια χώρα βυθισμένη σε πολυεπίπεδη κρίση.

Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, τόσο ο πρώην υπουργός Εσωτερικών Μπρουνό Ρεταϊγιό όσο και ο συντονιστής της «Ανυπότακτης Γαλλίας», Μανουέλ Μπομπάρ, κατηγόρησαν τον πρόεδρο για αδυναμία διαχείρισης του επερχόμενου χάους. Με τις αγορές να εντείνουν την πίεση και τους πολίτες να ασφυκτιούν υπό το βάρος της ακρίβειας, η Γαλλία εισέρχεται σε έναν εξαιρετικά επικίνδυνο κύκλο αστάθειας.