Αστρονόμοι εντόπισαν πιθανό πλανήτη δεύτερης γενιάς που γεννήθηκε από τις στάχτες νεκρού άστρου

Μια πρωτοποριακή ανακάλυψη στον τομέα της αστροφυσικής φέρνει στο φως ισχυρές ενδείξεις για την ύπαρξη ενός «πλανήτη δεύτερης γενιάς», ο οποίος φαίνεται να σχηματίστηκε απευθείας από τα απομεινάρια ενός νεκρού άστρου. Ερευνητική ομάδα με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο εντόπισε τα σχετικά ίχνη γύρω από έναν λευκό νάνο σε απόσταση περίπου 270 ετών φωτός από τη Γη, ανοίγοντας ένα εντελώς νέο κεφάλαιο στην κατανόηση του πλανητικού κύκλου ζωής.

Τα δεδομένα του τηλεσκοπίου Hubble και το άστρο HS 0209+0832

Η σχετική επιστημονική μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Nature Astronomy, βασίστηκε στην επανεξέταση αρχειακών δεδομένων που είχε συλλέξει το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA. Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρέθηκε ο λευκός νάνος HS 0209+0832, ένας πυκνός νεκρός αστέρας που εντοπίζεται στον Γαλαξία μας και είναι παρατηρήσιμος στον αστερισμό του Κήτους.

Κατά τη διάρκεια του φασματοσκοπικού ελέγχου, οι ερευνητές εντόπισαν περίπου 100 άγνωστα μέχρι σήμερα χημικά χαρακτηριστικά στην ατμόσφαιρα και τον περιβάλλοντα χώρο του αστέρα. Η ανάλυση αυτών των χημικών αποτυπωμάτων υποδηλώνει ότι τα αέρια που αποβλήθηκαν κατά τη βίαιη επιθανάτια φάση του άστρου συγκεντρώθηκαν εκ νέου, σχηματίζοντας πιθανότατα έναν εξωγήινο κόσμο με μέγεθος παρόμοιο με αυτό του Δία.

Πώς σχηματίζεται ένας πλανήτης δεύτερης γενιάς

Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα επικρατούντα μοντέλα της αστρονομίας, οι πλανήτες δημιουργούνται σχεδόν αποκλειστικά κατά τη γέννηση ενός αστρικού συστήματος. Ένα πυκνό νέφος αερίων και διαστημικής σκόνης καταρρέει υπό την επίδραση της βαρύτητας, σχηματίζοντας ένα κεντρικό άστρο και έναν πρωτοπλανητικό δίσκο. Τα υπολείμματα της διαδικασίας αυτής συγκρούονται και συμπυκνώνονται σε βάθος εκατομμυρίων ετών, δίνοντας ζωή στους πλανήτες πρώτης γενιάς.

Ωστόσο, η περίπτωση του HS 0209+0832 αναδεικνύει έναν εναλλακτικό και σπάνιο μηχανισμό. Όταν ένα άστρο ανάλογης μάζας με τον Ήλιο εξαντλεί τα πυρηνικά του καύσιμα, διογκώνεται σε ερυθρό γίγαντα, αποβάλλει βίαια τα εξωτερικά του στρώματα και τελικά καταρρέει στον συμπαγή πυρήνα ενός λευκού νάνου. Υπό συγκεκριμένες βαρυτικές συνθήκες, η αστρική αυτή ύλη δεν διαχέεται στο κενό, αλλά επιστρέφει προς το κατάλοιπο του αστέρα, σχηματίζοντας έναν δίσκο προσαύξησης. Μέσα από αυτό το υλικό, ένας νέος κόσμος μπορεί να «αναγεννηθεί» κυριολεκτικά από τις στάχτες του μητρικού του άστρου.

Ανατροπή στα δεδομένα της πλανητικής εξέλιξης

Εάν η παρουσία του συγκεκριμένου ουράνιου σώματος επιβεβαιωθεί από μελλοντικές παρατηρήσεις, θα πρόκειται για την πρώτη αδιαμφισβήτητη απόδειξη ότι η πλανητική δημιουργία δεν ολοκληρώνεται οριστικά με τον θάνατο ενός αστρικού συστήματος. Η ανακάλυψη αυτή αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι αστροφυσικοί προσεγγίζουν τη μοίρα των πλανητικών συστημάτων, αποδεικνύοντας ότι το τέλος ενός άστρου μπορεί, υπό κατάλληλες προϋποθέσεις, να αποτελέσει την αφετηρία μιας νέας φάσης πλανητικής γένεσης.