Αρχή Προστασίας Δεδομένων: Συναγερμός για το κύμα καταγγελιών που συντάσσονται με Τεχνητή Νοημοσύνη

Σε μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική ανακοίνωση προχώρησε η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), επισημαίνοντας την κατακόρυφη αύξηση στη χρήση εργαλείων παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης από πολίτες για τη σύνταξη καταγγελιών. Αν και τα εν λόγω ψηφιακά εργαλεία προσφέρουν ευκολία στη δόμηση κειμένων, η αλόγιστη χρήση τους δημιουργεί σοβαρές παρενέργειες, απειλώντας να παραλύσει τον ελεγκτικό μηχανισμό της ανεξάρτητης Αρχής.

Οι «παραισθήσεις» του AI και τα νομικά αδιέξοδα

Όπως επισημαίνει η εποπτική Αρχή, η σύνταξη αναφορών μέσω μοντέλων AI συνοδεύεται συχνά από εκτενέστατα κείμενα που βρίθουν ανακριβειών, νομικών επιχειρημάτων αμφίβολης εγκυρότητας και του γνωστού φαινομένου των «παραισθήσεων τεχνητής νοημοσύνης» (AI hallucinations). Το αποτέλεσμα είναι να υποβαθμίζεται ή να χάνεται εντελώς ο ουσιαστικός πυρήνας της εκάστοτε υπόθεσης.

Παράλληλα, παρατηρείται το φαινόμενο πολίτες να επιχειρούν να επιλύσουν κάθε είδους διαφορά επικαλούμενοι τη νομοθεσία περί προσωπικών δεδομένων (όπως το GDPR), ακόμη και σε περιπτώσεις όπου υφίσταται εξειδικευμένο νομοθετικό πλαίσιο άλλων τομέων. Η Αρχή υπογραμμίζει πως η σαφής, λιτή και συνοπτική καταγραφή των πραγματικών περιστατικών παραμένει ο πλέον ενδεδειγμένος και αποτελεσματικός τρόπος για την ταχεία διερεύνηση μιας καταγγελίας.

Υποστελέχωση, εκκρεμότητες και προτεραιοποίηση υποθέσεων

Η ραγδαία αύξηση του όγκου αλλά και της τεχνικής και νομικής πολυπλοκότητας των νέων υποθέσεων επιβαρύνει δυσανάλογα το υφιστάμενο προσωπικό της Αρχής, το οποίο παραμένει περιορισμένο. Η αντιμετώπιση του φόρτου εργασίας καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη, καθώς εκκρεμούν υποθέσεις προηγούμενων ετών, με αποτέλεσμα ο χρόνος εξέτασης να εκτείνεται σε πολλούς μήνες ή και παραπάνω.

Σύμφωνα με την επίσημη εκτίμηση, ουσιαστική βελτίωση στους χρόνους διεκπεραίωσης δεν αναμένεται πριν από την πάροδο τουλάχιστον ενός έτους, οπότε και προβλέπεται να ολοκληρωθεί η ένταξη του νέου επιστημονικού προσωπικού, για το οποίο έχουν εγκριθεί σχετικές θέσεις από το 2025.

Πώς διαχειρίζεται η Αρχή τον όγκο των αιτημάτων

Υπό το βάρος αυτών των συνθηκών, η Αρχή αναγκάζεται να εφαρμόσει αυστηρά κριτήρια προτεραιοποίησης. Συγκεκριμένα:

• Προτάσσονται υποθέσεις μείζονος σημασίας και ευρύτερου δημόσιου ενδιαφέροντος.
• Εξετάζονται κατά προτεραιότητα ζητήματα που αφορούν ευρείες κοινωνικές ομάδες ή έχουν άμεσο αντίκτυπο στα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών.
• Εφαρμόζεται, όπου είναι εφικτό, η ομαδοποίηση ομοειδών υποθέσεων για την εξοικονόμηση πόρων.

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων ζητά την κατανόηση των πολιτών, διαβεβαιώνοντας πως καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για την προστασία των δικαιωμάτων τους, υπενθυμίζοντας ωστόσο ότι η ουσία μιας καταγγελίας βρίσκεται στα πραγματικά γεγονότα και όχι στις περίπλοκες διατυπώσεις που παράγουν αυτόματα οι αλγόριθμοι.