Άλμα του πετρελαίου στα 117 δολάρια: Εντείνονται οι φόβοι για στρατιωτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή

Σε τροχιά ραγδαίας ανόδου παραμένουν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, με το Brent να «σπάει» το φράγμα των 117 δολαρίων το βαρέλι. Η αγορά ενέργειας βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη αβεβαιότητα, καθώς τα σύννεφα ενός ευρύτερου πολέμου στη Μέση Ανατολή πυκνώνουν, ανατρέποντας τις παγκόσμιες ισορροπίες προσφοράς και ζήτησης.

Το αργό τύπου Brent ενισχύθηκε κατά 3,5%, αγγίζοντας τα 117,14 δολάρια το βαρέλι. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή κούρσα ανόδου, καθώς από τις αρχές Σεπτεμβρίου οι τιμές έχουν καταγράψει αύξηση της τάξης του 20%. Στην ανοδική αυτή δυναμική συμβάλλει αποφασιστικά και η συνεχιζόμενη συρρίκνωση των στρατηγικών αποθεμάτων σε διεθνές επίπεδο, περιορίζοντας τα περιθώρια ασφαλείας της αγοράς.

Κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ και νέες απειλές

Καταλύτης των εξελίξεων είναι η κλιμάκωση της έντασης στη θαλάσσια περιοχή του Περσικού Κόλπου. Το Ιράν ενέτεινε τις τελευταίες ημέρες τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από τα κρίσιμα Στενά του Ορμούζ. Η κρατική τηλεόραση της Τεχεράνης μετέδωσε ότι επτά πετρελαιοφόρα είτε δέχθηκαν επιθέσεις είτε προσέκρουσαν σε ναυτικές νάρκες, γεγονός που αναβάθμισε άμεσα τον βαθμό κινδύνου για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Παράλληλα, οι απειλές διευρύνονται σε νέα πεδία. Στο οπλοστάσιο της ιρανικής ρητορικής έχουν πλέον προστεθεί προειδοποιήσεις για δολιοφθορές σε κρίσιμες υποδομές, όπως υποθαλάσσια καλώδια τηλεπικοινωνιών, data centers και εγκαταστάσεις τεχνητής νοημοσύνης στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου. «Το πετρέλαιο συνεχίζει να ακριβαίνει, καθώς όλες οι ενδείξεις συγκλίνουν προς επικείμενη στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Οι δηλώσεις περί σύντομου τέλους των εχθροπραξιών δεν επαρκούν για να αντισταθμίσουν την πραγματικότητα των πυραυλικών πληγμάτων», σημειώνει η Χελίμα Κροφτ, επικεφαλής ανάλυσης στην RBC Capital Markets.

Το παράδοξο των ροών και το «ασφάλιστρο κινδύνου»

Η εκτίναξη των τιμών καταγράφεται παρά το γεγονός ότι οι πραγματικές ροές πετρελαίου δεν έχουν μειωθεί μέχρι στιγμής. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία για την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 18 Οκτωβρίου, οι αποστολές αργού από τις χώρες του Κόλπου (πλην του Ιράν) διαμορφώθηκαν στα 24,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, επίπεδο υψηλότερο από τα 23,3 εκατομμύρια βαρέλια της προπολεμικής περιόδου.

Το φαινόμενο αυτό εξηγείται από τους αναλυτές μέσω του λεγόμενου γεωπολιτικού ασφαλίστρου κινδύνου (risk premium). Οι traders δεν τιμολογούν μόνο την τρέχουσα προσφορά, αλλά τον αυξημένο κίνδυνο ενός ξαφνικού μπλακάουτ στον ενεργειακό εφοδιασμό.

Σενάρια για πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές

Την ίδια ώρα, τα σενάρια για άμεση στρατιωτική δράση εντείνονται. Ο Ρίτσαρντ Χάντερ από την Interactive Investor εκτιμά ότι οι αναφορές πως οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν αντί διπλωματικών λύσεων αρκούσαν για να πυροδοτήσουν το ράλι.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η Σουζάνα Στρίτερ, επικεφαλής στρατηγικής επενδύσεων στη Wealth Club, τονίζει ότι ενισχύονται οι εκτιμήσεις πως αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις ενδέχεται να λάβουν εντολή για επιθέσεις εναντίον των ιρανικών πετρελαϊκών και ενεργειακών εγκαταστάσεων μετά τις εκλογές στις ΗΠΑ, ανοίγοντας τον δρόμο για νέα, ανεξέλεγκτη άνοδο του ενεργειακού κόστους διεθνώς.