Χολέρα: Πώς μεταδίδεται, ποια είναι τα συμπτώματα και ποιοι κινδυνεύουν – Τι επισημαίνει ο ΕΟΔΥ

Η πρόσφατη δημοσιοποίηση αναλύσεων που κατέγραψαν την παρουσία βακτηρίων του γένους Vibrio (δονάκιο) σε υδάτινα οικοσυστήματα επανέφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από τη χολέρα. Πρόκειται για μία λοιμώδη νόσο που ιστορικά έχει συνδεθεί με μεγάλες επιδημίες, ωστόσο η σύγχρονη ιατρική επιστήμη διαθέτει τα εργαλεία για την έγκαιρη διάγνωση και την αποτελεσματική αντιμετώπισή της. Σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), η χολέρα είναι οξεία διαρροϊκή νόσος, η οποία οφείλεται στην προσβολή του λεπτού εντέρου από την εντεροτοξίνη που εκκρίνει το βακτήριο Vibrio cholerae.

Τρόποι μετάδοσης και η κλινική εικόνα της νόσου

Η μόλυνση συντελείται κυρίως μέσω της κατανάλωσης νερού ή τροφίμων που έχουν επιμολυνθεί με περιττώματα ασθενών. Το μολυσμένο νερό μπορεί να περάσει εύκολα στην τροφική αλυσίδα, ενώ συχνή αιτία αποτελεί και η κακή υγιεινή των χεριών κατά την προετοιμασία ή την κατανάλωση γευμάτων. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι εξάρσεις παρατηρούνται συνήθως σε περιοχές με ελλιπείς υγειονομικές υποδομές, έλλειψη δικτύου πόσιμου νερού ή έπειτα από φυσικές καταστροφές (όπως σεισμοί και πλημμύρες), όπως επισημαίνουν και ειδικοί της Cleveland Clinic.

Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από μερικές ώρες έως πέντε ημέρες, με τις περισσότερες περιπτώσεις να εκδηλώνονται εντός δύο έως τριών ημερών. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών, η λοίμωξη είναι ασυμπτωματική ή προκαλεί ήπια συμπτώματα. Εντούτοις, ένα ποσοστό 5% έως 10% των ασθενών εμφανίζει τη σοβαρή μορφή της νόσου, η οποία χαρακτηρίζεται από αιφνίδια, έντονη υδαρή διάρροια, εμέτους και επώδυνες μυϊκές κράμπες. Χωρίς ιατρική παρέμβαση, η ταχύτατη απώλεια υγρών προκαλεί οξεία αφυδάτωση, η οποία μπορεί να αποβεί μοιραία μέσα σε λίγες ώρες, ανεβάζοντας τη θνητότητα έως και στο 50%.

Ομάδες υψηλού κινδύνου και παράγοντες ευαλωτότητας

Παρότι ο καθένας μπορεί να προσβληθεί από το βακτήριο, συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης. Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα του ΕΟΔΥ, η γαστρική αχλωρυδρία –η έλλειψη δηλαδή υδροχλωρικού οξέος στο στομάχι– εξουδετερώνει ένα φυσικό φράγμα προστασίας έναντι του παθογόνου.

Επιπλέον, αυξημένη ευαλωτότητα παρουσιάζουν τα άτομα που έχουν υποβληθεί σε μερική ή ολική γαστρεκτομή, όσοι πάσχουν από χρόνια λοίμωξη από ελικοβακτήριο του πυλωρού, καθώς και άτομα με ομάδα αίματος 0, στα οποία η νόσος τείνει να εκδηλώνεται με μεγαλύτερη βαρύτητα. Στον αντίποδα, ο μητρικός θηλασμός λειτουργεί ως ισχυρή ασπίδα προστασίας για τα βρέφη.

Θεραπεία: Η άμεση ενυδάτωση σώζει ζωές

Ο ακρογωνιαίος λίθος για τη διαχείριση της χολέρας είναι η άμεση και επιθετική αποκατάσταση των υγρών και των ηλεκτρολυτών. Όταν η θεραπεία ενυδάτωσης –είτε από το στόμα είτε ενδοφλεβίως στις βαριές περιπτώσεις– εφαρμοστεί έγκαιρα, το ποσοστό θνητότητας υποχωρεί θεαματικά σε επίπεδα κάτω του 1%.

Η χορήγηση αντιβιοτικών (όπως δοξυκυκλίνη, τετρακυκλίνη, αζιθρομυκίνη ή σιπροφλοξασίνη) επιφυλάσσεται αποκλειστικά για τα σοβαρά κλινικά περιστατικά. Αν και τα αντιβιοτικά δεν υποκαθιστούν την ενυδάτωση, συντομεύουν τη διάρκεια των συμπτωμάτων, μειώνουν τον απαιτούμενο όγκο υγρών και περιορίζουν το διάστημα κατά το οποίο ο ασθενής παραμένει μεταδοτικός μέσω των κοπράνων.