Φωτεινή Βελεσιώτου και Μπάμπης Τσέρτος: Μια ιστορική μουσική διαδρομή στα ρεμπέτικα της Κατοχής και της Αντίστασης

Σε ένα αυθεντικό αφιέρωμα στην ιστορική μνήμη και τη λαϊκή δημιουργία, η Φωτεινή Βελεσιώτου και ο Μπάμπης Τσέρτος ενώνουν τις φωνές τους για να παρουσιάσουν «Τα ρεμπέτικα της Κατοχής και της Αντίστασης». Η ιδιαίτερη αυτή θεματική παράσταση, η οποία πραγματοποιείται με τη συμμετοχή του Εργαστηρίου Ελληνικής Μουσικής του Δήμου Αθηναίων, φωτίζει μια από τις πιο σκοτεινές αλλά και ηρωικές περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας μέσα από τη ματιά του αστικού λαϊκού τραγουδιού.

Το ρεμπέτικο ως ζωντανό χρονικό των χρόνων της δοκιμασίας

Κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής, το ρεμπέτικο τραγούδι λειτούργησε ως ένα αυθόρμητο και αληθινό ημερολόγιο της σκληρής καθημερινότητας. Οι λαϊκοί δημιουργοί δεν έμειναν αμέτοχοι μπροστά στα δεινά που βίωνε ο τόπος. Αντιθέτως, κατέγραψαν με αμεσότητα την πείνα, τις κακουχίες, τη δράση της μαύρης αγοράς, τους κινδύνους των βομβαρδισμών, τις φυλακίσεις, αλλά και τη γενναία στάση των πολιτών απέναντι στον κατακτητή.

Τα τραγούδια αυτά γράφονταν συχνά εν θερμώ, την ίδια στιγμή που εκτυλίσσονταν τα γεγονότα στους δρόμους της Αθήνας και του Πειραιά. Οι σαλταδόροι που ρίσκαραν τη ζωή τους για ένα σακί τρόφιμα, οι μαυραγορίτες που πλούτιζαν από τη δυστυχία του λαού και τα θύματα του λιμού βρήκαν τη θέση τους στους στίχους των ρεμπετών, μετατρέποντας τη μουσική σε πράξη επιβίωσης, αντίστασης και κοινωνικής κριτικής.

Εμβληματικά τραγούδια και ιστορικοί συνθέτες στο προσκήνιο

Το ρεπερτόριο της συναυλίας περιλαμβάνει ορισμένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα αυτής της περιόδου. Ξεχωρίζουν οι δημιουργίες του Μιχάλη Γενίτσαρη, ο οποίος με απαράμιλλη ειλικρίνεια και λαϊκό σθένος αποτύπωσε τον παλμό της εποχής μέσα από κομμάτια όπως ο «Σαλταδόρος», οι «Μαυραγορίτες» και η «Επιδρομή στον Πειραιά».

Παράλληλα, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να ακούσει το συγκλονιστικό «Χαϊδάρι» του Μάρκου Βαμβακάρη, έναν μουσικό θρήνο και ταυτόχρονα φόρο τιμής στους κρατούμενους του διαβόητου στρατοπέδου συγκέντρωσης. Από το πρόγραμμα δεν λείπει και το εμβληματικό «Να ‘ναι γλυκό το βόλι» του Δημήτρη Γκόγκου, γνωστού ως Μπαγιαντέρα, ένα τραγούδι άρρηκτα συνδεδεμένο με το αδούλωτο πνεύμα και την ένοπλη Αντίσταση των Ελλήνων.

Η διατήρηση της συλλογικής μνήμης μέσα από το λαϊκό τραγούδι

Η Φωτεινή Βελεσιώτου, με τη χαρακτηριστική δωρική και γεμάτη συναίσθημα ερμηνεία της, μαζί με τον Μπάμπη Τσέρτο, έναν από τους πιο συνεπείς και βαθύγνωστες μελετητές του παραδοσιακού και ρεμπέτικου είδους, προσεγγίζουν το ιστορικό αυτό υλικό με σεβασμό και ακρίβεια. Υποστηριζόμενοι από τους έμπειρους σολίστες του Εργαστηρίου Ελληνικής Μουσικής του Δήμου Αθηναίων, οι δύο καλλιτέχνες αναδεικνύουν τη διαχρονική δύναμη ενός ρεπερτορίου που εξακολουθεί να συγκινεί.

Η συναυλία αυτή αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία επανασύνδεσης με ένα κομμάτι του πολιτισμού μας όπου η τέχνη έγινε ασπίδα απέναντι στον φόβο και φωνή ελπίδας για την ελευθερία, υπενθυμίζοντας ότι το ρεμπέτικο υπήρξε πάντοτε η καρδιά και η συνείδηση του λαού στις πιο κρίσιμες στιγμές του.