Το Πεντάγωνο ζητά 30 εκατ. δολάρια για την ανάπτυξη ανιχνευτή ψεύδους με Τεχνητή Νοημοσύνη

Το Υπουργείο Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών σχεδιάζει να επενδύσει 30,3 εκατομμύρια δολάρια μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια για τη δημιουργία ενός ριζικά αναβαθμισμένου συστήματος ανίχνευσης ψεύδους. Το νέο πρόγραμμα, με την ονομασία «Polygraph+» (ή «Polygraph Next»), στοχεύει στην ενσωμάτωση προηγμένων αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης, επιχειρώντας να εκσυγχρονίσει μια μεθοδολογία αξιολόγησης που παραμένει ουσιαστικά αναλλοίωτη εδώ και έναν αιώνα.

Η τεχνολογία «standoff sensing» και οι έλεγχοι ασφαλείας

Σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα του προϋπολογισμού, το εγχείρημα θα τελεί υπό τη διαχείριση της Υπηρεσίας Αντικατασκοπείας και Ασφάλειας Άμυνας (DCSA). Κύριος στόχος είναι ο ενδελεχής έλεγχος ιστορικού των υποψήφιων στελεχών και η έγκαιρη ανίχνευση εσωτερικών απειλών. Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η τεχνική «standoff sensing», η οποία επιτρέπει τη λήψη φυσιολογικών μετρήσεων από απόσταση, χωρίς να απαιτείται η σύνδεση καλωδίων ή ειδικών αισθητήρων στο σώμα του εξεταζόμενου.

Η πρωτοβουλία αυτή εκδηλώνεται σε μια περίοδο έντασης στο Πεντάγωνο. Υπό την ηγεσία του Υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, οι συμβατικοί πολυγράφοι επιστρατεύτηκαν εκτενώς για τον εντοπισμό πηγών διαρροών προς τον Τύπο, όπως συνέβη πρόσφατα με τον έλεγχο δεκάδων αξιωματικών του Γενικού Επιτελείου. Ήδη από το 2023, η Defense Innovation Unit (DIU) είχε αναθέσει την κατασκευή σχετικών πρωτοτύπων σε εταιρείες όπως η Presage Technologies και η Altec Research, οι οποίες αναπτύσσουν συστήματα καταγραφής καρδιακών παλμών, αναπνοής, θερμοκρασίας προσώπου και δραστηριότητας των πόρων μέσω καμερών.

Οι αμφιβολίες της επιστημονικής κοινότητας

Παρά τις τεχνολογικές υποσχέσεις, η επιστημονική και νομική κοινότητα αντιμετωπίζει το σχέδιο με έντονο σκεπτικισμό. Ο παραδοσιακός πολυγράφος, που εφευρέθηκε τη δεκαετία του 1920, στηρίζεται στη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, του σφυγμού και του ιδρώτα, ωστόσο η αξιοπιστία του έχει επανειλημμένα αμφισβητηθεί. Εκθέσεις του Κογκρέσου και του Εθνικού Συμβουλίου Ερευνών των ΗΠΑ έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα επιστημονικά δεδομένα που υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητά του είναι εξαιρετικά ανεπαρκή, ενώ τα αποτελέσματά του σπάνια γίνονται δεκτά στα δικαστήρια.

Ο νομικός ερευνητής Κύρι Κοτσόγλου από το Πανεπιστήμιο της Νορθάμπρια χαρακτηρίζει το εγχείρημα ως μια άστοχη προσπάθεια απλούστευσης ενός πολυδιάστατου ψυχολογικού φαινομένου. Επιπλέον, σε έναν οργανισμό με 2,8 εκατομμύρια υπαλλήλους, ακόμη και ένα μικρό ποσοστό απόκλισης μπορεί να οδηγήσει σε χιλιάδες εσφαλμένες κατηγορίες εις βάρος αθώων. Παράλληλα, όπως σημειώνει η αναπληρώτρια καθηγήτρια Σόφι βαν ντερ Ζι από το Πανεπιστήμιο Έρασμος του Ρότερνταμ, τα συστήματα αυτά μπορούν να παρακαμφθούν από εκπαιδευμένα άτομα, λειτουργώντας κυρίως ως μέσο εκφοβισμού παρά ως ακριβή εργαλεία αλήθειας.

Μένει να φανεί εάν το Κογκρέσο θα εγκρίνει το κονδύλι και αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα καταφέρει τελικά να δώσει αξιόπιστα αποτελέσματα εκεί όπου δεκαετίες τεχνολογικών προσπαθειών απέτυχαν.