Στενά του Ορμούζ: Πώς το Ιράν κινδυνεύει να «κάψει» το γεωπολιτικό του πλεονέκτημα

Η απόφαση της Τεχεράνης να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ λειτούργησε αρχικά ως μια «πυρηνική βόμβα» οικονομικής πίεσης στα χέρια του Ιράν, απειλώντας την παγκόσμια αγορά ενέργειας και φέρνοντας σε δύσκολη θέση τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι το παρατεταμένο κλείσιμο αυτού του καίριου θαλάσσιου περάσματος ενδέχεται τελικά να αποβεί εις βάρος της ίδιας της ιρανικής ηγεσίας, μόνιμα υπονομεύοντας τη διαπραγματευτική της ισχύ.

Σύμφωνα με τον Λάντον Ντέρεντζ του Atlantic Council, οι αγορές ενέργειας διαθέτουν την ικανότητα να προσαρμόζονται στις κρίσεις. Όσο περισσότερο παραμένουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, τόσο περισσότερο μειώνεται η στρατηγική τους αξία. Η αβεβαιότητα αυτή λειτουργεί ως καταλύτης για τις καταναλώτριες χώρες και τις εταιρείες ενέργειας, οι οποίες αναζητούν εναλλακτικές οδούς, επενδύουν σε νέες υποδομές και διαφοροποιούν τον ενεργειακό τους εφοδιασμό. Παράλληλα, η αυξανόμενη παραγωγή πετρελαίου εκτός του ΟΠΕΚ συμβάλλει στη θωράκιση της παγκόσμιας οικονομίας.

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να προσαρμόζει τη στρατηγική της απέναντι στην Τεχεράνη. Εφόσον οι στρατιωτικές πιέσεις δεν απέφεραν τα επιθυμητά αποτελέσματα, η αμερικανική κυβέρνηση επικεντρώνεται πλέον στην ασφυκτική οικονομική πίεση και στη διατήρηση ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια. Ο απώτερος στόχος των ΗΠΑ δεν περιορίζεται απλώς στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αλλά στην οικοδόμηση ενός παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος στο οποίο τυχόν μελλοντικά κλεισίματα θα έχουν ελάχιστη έως μηδενική επίδραση.

Κάθε νέος αγωγός, κάθε στρατηγικό απόθεμα που ενισχύεται και κάθε βαρέλι πετρελαίου που παράγεται αλλού περιορίζει τη μελλοντική ισχύ του Ιράν. Η Τεχεράνη κινδυνεύει να απαξιώσει το πολυτιμότερο γεωγραφικό της πλεονέκτημα, μετατρέποντας μια προσωρινή τακτική ισχύς σε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική ήττα.