Ρωσία: Στο στόχαστρο του Πούτιν η πυρηνική «ομπρέλα» της Ευρώπης – Οι σκληροί όροι για τον τερματισμό του πολέμου

Σε μια στρατηγική κλιμάκωση των απαιτήσεών της για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στην Ουκρανία προχωρά η Μόσχα, θέτοντας πλέον στο επίκεντρο τη συνολική αρχιτεκτονική ασφαλείας της ευρωπαϊκής ηπείρου. Σύμφωνα με έγγραφο της 10ης Νοεμβρίου, το οποίο επικαλούνται οι The New York Times, το Κρεμλίνο αξιώνει τον ρητό περιορισμό της πυρηνικής προστασίας που παρέχουν η Βρετανία και η Γαλλία προς τους ευρωπαϊκούς τους συμμάχους, επιχειρώντας να αποδυναμώσει την αποτρεπτική ισχύ της Δύσης.

Η εξουδετέρωση της βρετανικής και γαλλικής αποτροπής

Το ρωσικό σχέδιο απαιτεί από το Λονδίνο και το Παρίσι να δεσμευτούν νομικά ότι τα εθνικά τους πυρηνικά οπλοστάσια δεν θα ενεργοποιηθούν ποτέ για την προστασία άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Μια τέτοια εξέλιξη θα υπονόμευε ευθέως τον πυρήνα της συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, αφήνοντας τις μη πυρηνικές χώρες της Ευρώπης εκτεθειμένες σε συμβατικές ή υβριδικές πιέσεις.

Η Βρετανία, η οποία βασίζει τη στρατηγική της αποτροπή στους βαλλιστικούς πυραύλους Trident που φέρουν τα πυρηνοκίνητα υποβρύχιά της, έχει διαχρονικά διακηρύξει ότι η πυρηνική της ισχύς συνιστά εγγύηση όχι μόνο για τα βρετανικά νησιά αλλά και για το σύνολο των συμμάχων της. Αντίστοιχα, το γαλλικό πυρηνικό δόγμα ενσωματώνει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, καθιστώντας τις απαιτήσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν ευθεία αμφισβήτηση των δυτικών εγγυήσεων ασφαλείας.

Επαναφορά στα σύνορα του 1997 και όροι για το Κίεβο

Οι αξιώσεις της Μόσχας δεν περιορίζονται στο πυρηνικό πεδίο, αλλά αναβιώνουν τα μαξιμαλιστικά αιτήματα του Δεκεμβρίου του 2021, λίγο πριν από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία. Συγκεκριμένα, η ρωσική πλευρά ζητά:

• Την απόσυρση όλων των στρατιωτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την ανατολική πτέρυγα (Πολωνία, χώρες της Βαλτικής) και την επαναφορά της συμμαχικής παρουσίας στα επίπεδα του 1997.
• Τον οριστικό αποκλεισμό της ένταξης της Ουκρανίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
• Την άμεση διακοπή της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας και των παραδόσεων όπλων προς τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
• Τη διατήρηση του ρωσικού ελέγχου στις κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η Μόσχα φέρεται διατεθειμένη να αποδεχθεί μια μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι το Κίεβο θα παραμείνει πλήρως αποκομμένο από οποιονδήποτε κοινό αμυντικό ή στρατιωτικό μηχανισμό της Ένωσης.

Κατηγορηματική απόρριψη από Λονδίνο και Κίεβο

Οι απαιτήσεις του Κρεμλίνου συνάντησαν άμεσα το συμπαγές τείχος άρνησης της Δύσης. Το Λονδίνο επανέλαβε ότι παραμένει αταλάντευτο στις δεσμεύσεις του απέναντι στους συμμάχους του, επισημαίνοντας την ανάγκη ισχυρής αποτροπής απέναντι στον συνεχιζόμενο εκσυγχρονισμό του ρωσικού πυρηνικού οπλοστασίου.

Παράλληλα, σε κοινή τους διακήρυξη στις 13 Νοεμβρίου, η Βρετανία και η Ουκρανία απέρριψαν εκ νέου τους ρωσικούς όρους, χαρακτηρίζοντάς τους ως μια de facto συνθηκολόγηση. Αμφότερες οι χώρες υπογράμμισαν ότι οποιαδήποτε βιώσιμη ειρηνευτική διευθέτηση προϋποθέτει ισχυρές, νομικά δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας για την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.