OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
ΠΟΥ: «Σιωπηλή πανδημία» η μικροβιακή αντοχή – Κίνδυνος για 39 εκατομμύρια θανάτους τα επόμενα 25 χρόνια

Έναν δραματικό κώδωνα κινδύνου για το μέλλον της παγκόσμιας υγείας κρούει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), προειδοποιώντας ότι η ραγδαία εξάπλωση της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά απειλεί να ανατρέψει δεκαετίες ιατρικής προόδου. Σύμφωνα με τις νεότερες επιστημονικές εκτιμήσεις, εάν δεν ληφθούν άμεσα και συντονισμένα μέτρα σε παγκόσμια κλίμακα, η μικροβιακή αντοχή (AMR) ενδέχεται να κοστίσει τη ζωή σε 39 εκατομμύρια ανθρώπους μέσα στα επόμενα 25 χρόνια.
Η κλίμακα της κρίσης: Εκατομμύρια θύματα κάθε χρόνο
Η ανθεκτικότητα στα αντιμικροβιακά φάρμακα δεν αποτελεί μια υποθετική μελλοντική απειλή, αλλά μια υπαρκτή κρίση που ήδη κοστίζει ανθρώπινες ζωές. Όπως επισήμανε ο ειδικός του ΠΟΥ, Ζαν-Πιέρ Νιεμαζί, μόνο το 2021 υπολογίζεται ότι περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ως άμεσο αποτέλεσμα λοιμώξεων από ανθεκτικά βακτήρια. Παράλληλα, η μικροβιακή αντοχή συνδέεται έμμεσα με σχεδόν πέντε εκατομμύρια θανάτους ετησίως παγκοσμίως.
«Οι λοιμώξεις που παρουσιάζουν ανθεκτικότητα στα φάρμακα σκοτώνουν αθόρυβα εδώ και χρόνια, χωρίς η διεθνής κοινότητα να το έχει συνειδητοποιήσει επαρκώς», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Νιεμαζί, επισημαίνοντας πως η τρέχουσα τροχιά οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε μια άνευ προηγουμένου υγειονομική κρίση έως τα μέσα του αιώνα.
Υπό απειλή η σύγχρονη ιατρική και οι ευάλωτες ομάδες
Οι συνέπειες της αχρήστευσης των αντιβιοτικών εκτείνονται πολύ πέρα από τη θεραπεία απλών λοιμώξεων. Ιατρικές πράξεις ρουτίνας, όπως οι καισαρικές τομές, οι επεμβάσεις αντικατάστασης αρθρώσεων και άλλες χειρουργικές επεμβάσεις, απειλούνται να καταστούν εξαιρετικά επισφαλείς για τη ζωή των ασθενών εξαιτίας του κινδύνου ανίατων μετεγχειρητικών επιπλοκών.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι παραμένουν οι καρκινοπαθείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπείες, οι μεταμοσχευμένοι και τα άτομα με χρόνια νοσήματα, των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα είναι κατασταλμένο. Την ίδια στιγμή, το θεραπευτικό οπλοστάσιο στερεύει επικίνδυνα: ενώ τα βακτήρια, οι ιοί και οι μύκητες μεταλλάσσονται και αναπτύσσουν μηχανισμούς άμυνας, ο ρυθμός έρευνας και ανάπτυξης νέων αποτελεσματικών αντιβιοτικών παραμένει ανησυχητικά αργός.
Το κρίσιμο έλλειμμα πρόληψης και η ανάγκη άμεσης δράσης
Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για τα Αντιμικροβιακά (18-24 Νοεμβρίου), ο ΠΟΥ καλεί τις κυβερνήσεις να εντείνουν τις προσπάθειές τους, θέτοντας ως βασικό πυλώνα την πρόληψη. «Η πρόληψη των λοιμώξεων συνιστά τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο για τη μείωση της υπερκατανάλωσης αντιβιοτικών», υπογράμμισε ο ειδικός του οργανισμού, Πραβάρσα Πρακάς.
Ωστόσο, η πραγματικότητα αποκαλύπτει σοβαρά κενά στρατηγικής: μόλις λίγο περισσότερες από το ένα τρίτο των χωρών διεθνώς έχουν εφαρμόσει πλήρως τα εθνικά πρωτόκολλα πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων. Υπερβολικά πολλά κράτη υπολείπονται σημαντικά των δεσμεύσεων που εγκρίθηκαν το 2024 στην Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας με ορίζοντα το 2030, οι οποίες αφορούν την ορθολογική χρήση φαρμάκων στα νοσοκομεία, τη διαγνωστική ετοιμότητα και τη συστηματική επιτήρηση της μικροβιακής αντοχής.
























