Κυριάκος Μητσοτάκης: Το σχέδιο για το νέο Κογκρέσο, οι διακομματικές συμμαχίες και το «τείχος» για F-35 και ελληνοτουρκικά

«Οι στρατηγικές σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο καλύτερο σημείο που ήταν ποτέ». Η συγκεκριμένη αποστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική φιλοφρόνηση, αλλά αποτυπώνει το αποτέλεσμα μιας συστηματικής στρατηγικής που ξεκίνησε το 2019. Στο επίκεντρο αυτού του σχεδιασμού βρίσκεται η συνειδητή επιλογή της Αθήνας να επενδύσει σε ισχυρούς, διακομματικούς δεσμούς στο αμερικανικό Κογκρέσο, διασφαλίζοντας τα εθνικά συμφέροντα ανεξάρτητα από τις εναλλαγές ενοίκων στον Λευκό Οίκο.

Η διακομματική προσέγγιση στο Καπιτώλιο ως εθνική ασπίδα

Από την πρώτη στιγμή ανάληψης της διακυβέρνησης, το Μέγαρο Μαξίμου κατανόησε ότι η πραγματική επιρροή στην Ουάσιγκτον περνά μέσα από τις αίθουσες της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων. Η ιστορική ομιλία του Έλληνα πρωθυπουργού στην κοινή συνεδρίαση του Κογκρέσου τον Μάιο του 2022 λειτούργησε ως καταλύτης, ωστόσο η θεμελίωση αυτής της σχέσης είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα. Μέσα από διαρκείς επαφές με Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς νομοθέτες, η Ελλάδα κατέστησε σαφές ότι αποτελεί τον πιο αξιόπιστο πυλώνα σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Αυτή η διακομματική ισορροπία αποδεικνύεται καθοριστική στη νέα πολιτική πραγματικότητα των ΗΠΑ. Το ελληνικό επιτελείο διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με πρόσωπα-κλειδιά σε κρίσιμες επιτροπές, όπως η Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, θωρακίζοντας τις διμερείς συμφωνίες από τυχόν γεωπολιτικές αναταράξεις.

Ο ρόλος-κλειδί των Παπαδοπούλου και Νασίκα στη διπλωματική σκακιέρα

Στην επιτυχή υλοποίηση αυτής της στρατηγικής, καθοριστική υπήρξε και παραμένει η συμβολή δύο έμπειρων διπλωματών. Η υφυπουργός Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, έχοντας διατελέσει πρέσβης της Ελλάδας στην Ουάσιγκτον, διαθέτει βαθιά γνώση του τρόπου λειτουργίας των κέντρων λήψης αποφάσεων των ΗΠΑ και έναν σπάνιο κύκλο απευθείας επαφών στο Καπιτώλιο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Τη σκυτάλη στην ελληνική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον παρέλαβε η Κατερίνα Νασίκα, η οποία συνεχίζει με μεθοδικότητα τη δικτύωση και τη σύσφιξη των σχέσεων με τα μέλη του νέου Κογκρέσου. Η στενή συνεργασία των δύο γυναικών με το πρωθυπουργικό γραφείο εξασφαλίζει ταχύτητα αντιδράσεων, ακριβή πληροφόρηση και αποτελεσματικό λόμπινγκ προς όφελος των ελληνικών θέσεων.

Το πρόγραμμα των F-35 και η ανάσχεση του τουρκικού αναθεωρητισμού

Το πρακτικό αντίκρισμα αυτής της πολυεπίπεδης διπλωματίας αποτυπώνεται καθαρά στον τομέα της άμυνας και των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35 αποτελεί τη σημαντικότερη απτή απόδειξη της στρατηγικής εμπιστοσύνης της Ουάσιγκτον προς την Αθήνα. Η έγκριση του προγράμματος από το Κογκρέσο δεν εξασφάλισε απλώς την ποιοτική υπεροχή της Πολεμικής Αεροπορίας στο Αιγαίο, αλλά λειτούργησε ως σαφές μήνυμα αποτροπής.

Παράλληλα, η διαρκής παρουσία της Ελλάδας στα νομοθετικά κείμενα του Κογκρέσου θέτει αυστηρά όρια και προϋποθέσεις σε ό,τι αφορά τους εξοπλισμούς της Τουρκίας. Με το «ξεκλείδωμα» των νέων συσχετισμών και τη διατήρηση ισχυρών συμμαχιών, η Αθήνα εδραιώνει τη θέση της ως αναντικατάστατος στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ, διασφαλίζοντας τα κυριαρχικά της δικαιώματα σε μια περίοδο έντονων περιφερειακών προκλήσεων.