ΚΟΚ: Πότε επιβάλλεται πρόστιμο σε πεζούς – Τι προβλέπει ο νόμος για τις διαβάσεις

Ένα πρόσφατο περιστατικό βεβαίωσης προστίμου ύψους 30 ευρώ σε πεζό στην Αλεξανδρούπολη έφερε ξανά στην επικαιρότητα μια συχνά παραγνωρισμένη διάσταση της οδικής ασφάλειας: ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) δεν αφορά αποκλειστικά τους οδηγούς, αλλά ρυθμίζει λεπτομερώς και τις υποχρεώσεις όσων μετακινούνται με τα πόδια. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο πολίτης επιχείρησε να διασχίσει κεντρικό δρόμο εκτός διάβασης, αγνοώντας τις ρητές υποδείξεις τροχονόμου που ρύθμιζε την κυκλοφορία, γεγονός που ενεργοποίησε την επιβολή της σχετικής διοικητικής κύρωσης.

Πότε παρανομεί ο πεζός και πότε προβλέπεται πρόστιμο 30 ευρώ

Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του ΚΟΚ (ν. 5209/2025), οι παραβάσεις που αφορούν τη συμπεριφορά των πεζών και τη φωτεινή σηματοδότηση (άρθρα 11 και 42) κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α, επισύροντας διοικητικό πρόστιμο 30 ευρώ. Ο θεμελιώδης κανόνας ορίζει ότι, εφόσον υπάρχουν διαγραμμισμένες διαβάσεις, οι πεζοί υποχρεούνται να τις χρησιμοποιούν. Σε διαβάσεις χωρίς φωτεινούς σηματοδότες, οφείλουν πριν κατέβουν στο οδόστρωμα να συνυπολογίζουν την απόσταση και την ταχύτητα των επερχόμενων οχημάτων.

Ωστόσο, ο νόμος διευκρινίζει ότι η έλλειψη διάβασης δεν στερεί από τον πεζό το δικαίωμα να περάσει απέναντι. Επιτρέπεται η διάσχιση του οδοστρώματος, υπό την προϋπόθεση ότι κινείται κάθετα προς τον άξονα του δρόμου, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και αφού βεβαιωθεί ότι δεν παρεμποδίζει την κυκλοφορία των οχημάτων. Αντίστοιχα, όταν δεν υπάρχει πεζοδρόμιο, ο πεζός επιτρέπεται να βαδίζει στην άκρη του οδοστρώματος, κατά κανόνα αντίθετα από τη ροή των οχημάτων.

Όσον αφορά τη φωτεινή σηματοδότηση, το κόκκινο απαγορεύει την είσοδο στη διάβαση. Αν όμως ο πεζός έχει ήδη ξεκινήσει τη διέλευση και ανάψει κόκκινο, δικαιούται να συνεχίσει μέχρι το απέναντι πεζοδρόμιο. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν και τα σήματα του τροχονόμου, τα οποία υπερισχύουν κάθε άλλης σήμανσης ή φαναριού.

ΚΟΚ: Πότε επιβάλλεται πρόστιμο σε πεζούς – Τι προβλέπει ο νόμος για τις διαβάσεις

Αυστηρές κυρώσεις για τους οδηγούς που δεν παραχωρούν προτεραιότητα

Ενώ η ευθύνη του πεζού τιμωρείται με 30 ευρώ, οι συνέπειες για τους οδηγούς που παραβιάζουν τα δικαιώματα των πεζών είναι σαφώς βαρύτερες. Βάσει του άρθρου 43, σε μη ρυθμιζόμενη διάβαση ο οδηγός οφείλει να επιβραδύνει και να παραχωρεί προτεραιότητα σε όσους τη χρησιμοποιούν ή προτίθενται να τη χρησιμοποιήσουν, ακινητοποιώντας πλήρως το όχημά του εάν χρειαστεί.

Η παράβαση των συγκεκριμένων υποχρεώσεων επισύρει πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες. Επιπλέον, ο νόμος επιβάλλει αυστηρή απαγόρευση στάσης και στάθμευσης τόσο επάνω σε διαβάσεις όσο και σε απόσταση μικρότερη των πέντε μέτρων εκατέρωθεν αυτών, αλλά και πάνω σε πεζοδρόμια, διασφαλίζοντας την ανεμπόδιστη ορατότητα και μετακίνηση των πολιτών.

Η ανάγκη για αμοιβαίο σεβασμό και σύγχρονες υποδομές

Η εφαρμογή των διατάξεων του ΚΟΚ αναδεικνύει ότι η οδική ασφάλεια αποτελεί προϊόν κοινής ευθύνης. Η συμμόρφωση των πεζών στις βασικές αρχές κυκλοφορίας και ο απόλυτος σεβασμός των οδηγών στις διαβάσεις αποτελούν δύο αλληλένδετες προϋποθέσεις για την πρόληψη ατυχημάτων, η οποία οφείλει να πλαισιώνεται από σωστά συντηρημένες διαγραμμίσεις και λειτουργικές υποδομές σε όλες τις πόλεις.

ThePostPolitics Newsroom
ThePostPolitics Newsroom