Καρκίνος του μαστού: Το μεγάλο χάσμα ανάμεσα στη γνώση των παραγόντων κινδύνου και την πρόληψη στην πράξη

Ενώ η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών γνωρίζει πλέον ποιες καθημερινές συνήθειες αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, ελάχιστες είναι εκείνες που προχωρούν σε ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο ζωής τους για να προστατευθούν. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μιας νέας, εκτενούς επιστημονικής έρευνας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία αναδεικνύει το σημαντικό έλλειμμα εφαρμογής μέτρων πρόληψης στον γυναικείο πληθυσμό.

Η μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή σχεδόν 33.000 γυναικών υπό τη χρηματοδότηση της Αμερικανικής Εταιρείας Καρκίνου (ACS), κατέγραψε ότι λιγότερες από μία στις τρεις γυναίκες εφαρμόζουν στην πράξη συνήθειες προστασίας. Το εύρημα αυτό προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς πάνω από το 80% των συμμετεχουσών δήλωσε ότι γνωρίζει καλά τουλάχιστον δύο βασικούς τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Όπως υπογραμμίζουν οι ειδικοί, περίπου το 30% των περιπτώσεων της νόσου θα μπορούσε να αποφευχθεί μέσω της έγκαιρης και σωστής πρόληψης.

Το χάσμα ανάμεσα στη θεωρία και την καθημερινότητα

«Το να γνωρίζεις τους παράγοντες κινδύνου είναι εντελώς διαφορετικό από το να ενεργείς βάσει αυτών. Αυτό το χάσμα αποκαλύπτει η έρευνά μας», δήλωσε χαρακτηριστικά η Δρ. Άλπα Πατέλ, αντιπρόεδρος Πληθυσμιακής Επιστήμης στην Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου. Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνεται από τα επιμέρους στοιχεία, με τη σωματική αδράνεια να αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Συγκεκριμένα, το 91% των γυναικών αναγνωρίζει ότι η καθιστική ζωή αυξάνει τις πιθανότητες νόσησης, ωστόσο μόλις το 27% ακολουθεί τη βασική ιατρική σύσταση για 150 έως 300 λεπτά άσκησης μέτριας προς υψηλής έντασης εβδομαδιαίως. Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στην κατανάλωση αλκοόλ: ενώ το 85% γνωρίζει τις αρνητικές επιπτώσεις του, σχεδόν επτά στις δέκα γυναίκες (περίπου 70%) συνεχίζουν να καταναλώνουν αλκοολούχα ποτά σε τακτική βάση.

Οικογενειακό ιστορικό, θηλασμός και μη τροποποιήσιμοι παράγοντες

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας αφορά τις παρανοήσεις γύρω από τη γενετική προδιάθεση. Σχεδόν το σύνολο των ερωτηθέντων (99%) γνωρίζει ότι το οικογενειακό ιστορικό παίζει ρόλο, ωστόσο ελάχιστες συνειδητοποιούν ότι το 85% των περιστατικών καρκίνου του μαστού είναι σποραδικά και εμφανίζονται σε γυναίκες χωρίς κανένα σχετικό ιστορικό στην οικογένειά τους.

Παράλληλα, τα ποσοστά ενημέρωσης καταγράφονται ιδιαίτερα χαμηλά όσον αφορά τον προστατευτικό ρόλο του θηλασμού, καθώς μόλις το 55% των γυναικών γνώριζε ότι μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο. Η επιστημονική κοινότητα υπενθυμίζει ότι, εκτός από τις τροποποιήσιμες συνήθειες, υπάρχουν και μη αναστρέψιμοι παράγοντες –όπως η ηλικία και η γενετική– καθιστώντας ακόμα πιο επιτακτική την ανάγκη για ενεργή υιοθέτηση υγιεινών πρακτικών και τακτικό προληπτικό έλεγχο.