Καλλιέργειες στην έρημο: Το στοίχημα των 200 εκατ. δολαρίων στα ΗΑΕ απέναντι στην κλιματική κρίση

Στην καρδιά της αποπνικτικής ερήμου του Άμπου Ντάμπι, όπου οι ακραίες θερμοκρασίες του καλοκαιριού προσομοιάζουν τις κλιματικές συνθήκες του μέλλοντος, εκτυλίσσεται ένα από τα πιο φιλόδοξα αγροτεχνολογικά εγχειρήματα παγκοσμίως. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) επενδύουν 200 εκατομμύρια δολάρια σε ένα πρόγραμμα αγροτικής τεχνολογίας αιχμής, με στόχο να μετατρέψουν την άγονη γη σε παραγωγικά θερμοκήπια για ντομάτες, αγγούρια, πεπόνια και μούρα.

Η πρωτοβουλία υλοποιείται μέσω της εταιρείας Silal, την οποία ίδρυσε η κυβέρνηση του εμιράτου για την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας. Σε μια χώρα που εισάγει σχεδόν το 90% των τροφίμων της και επιδιώκει την απεξάρτηση από το πετρέλαιο, η ανάπτυξη εγχώριας παραγωγής αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα επιβίωσης.

Η μάχη της καινοτομίας με την «κοιλάδα του θανάτου»

Στο επίκεντρο του σχεδίου βρίσκεται το ερευνητικό κέντρο Innovation Oasis, υπό την ηγεσία του Δρ. Σαμάλ Μοχάμεντ, ειδικού στη διαχείριση εδαφών και υδάτινων πόρων. Στις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις του, επιστήμονες από τουλάχιστον 20 χώρες δοκιμάζουν πρωτοποριακές εφαρμογές, από νανοϋλικά περιορισμού της ηλιακής ακτινοβολίας μέχρι ρομποτικά συστήματα συγκομιδής.

Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στο εργαστηριακό πείραμα και την αγορά παραμένει τεράστια. Στον χώρο της καινοτομίας, ο όρος «κοιλάδα του θανάτου» περιγράφει το στάδιο όπου οι περισσότερες νεοφυείς επιχειρήσεις καταρρέουν λόγω οικονομικής ασυμβατότητας. Από τις 70 εταιρείες που δοκιμάστηκαν στο κέντρο, μόλις τρεις κατόρθωσαν να καταστούν εμπορικά βιώσιμες: μία συσκευή ανίχνευσης εδαφικής υγρασίας, ποικιλίες κινόα ελάχιστης υδροληψίας και έξυπνοι αισθητήρες άρδευσης σε πραγματικό χρόνο.

Πολλά υποσχόμενα εγχειρήματα προσκρούουν στο απαγορευτικό κόστος. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του εμπλουτισμού της ερημικής άμμου με άργιλο, ο οποίος, αν και επέτρεψε την καλλιέργεια, εκτόξευσε το κόστος στα 20.000 δολάρια ανά εκτάριο — ποσό που θα αρκούσε για την απόκτηση εύφορων εκτάσεων σε κορυφαίους ευρωπαϊκούς αμπελώνες. Παρά τα εμπόδια, οι επικεφαλής του προγράμματος υποστηρίζουν ότι αρκεί μία ουσιαστική τομή για να αλλάξει ριζικά τα δεδομένα.

Μια παγκόσμια αγορά δισεκατομμυρίων με αρχαίες ρίζες

Η ανάγκη για λύσεις γεωργίας σε συνθήκες ξηρασίας δεν περιορίζεται πλέον στις ερήμους της Μέσης Ανατολής. Σύμφωνα με στοιχεία της Stratistics Market Research Consulting, η παγκόσμια αγορά τεχνολογιών ερήμου αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό 15% και αναμένεται να αγγίξει τα 4,2 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος. Όπως επισημαίνει η Σίρλεϊ Σαχάρ από τη συμβουλευτική DeserTech Ventures, χώρες της Νότιας Ευρώπης όπως η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία, αλλά και κράτη της Λατινικής Αμερικής, αναζητούν ήδη εργαλεία για να θωρακίσουν τις καλλιέργειές τους απέναντι στην κλιματική κρίση.

Η προσπάθεια αυτή πατά πάνω σε ιστορικά διδάγματα. Από τα υδραγωγεία των προκολομβιανών πολιτισμών στην έρημο Ατακάμα του Περού έως τα αναχώματα και τις διώρυγες του Νείλου που μετέτρεψαν την Αίγυπτο στον σιτοβολώνα της αρχαίας Μεσογείου, η ανθρωπότητα έχει επανειλημμένα δαμάσει τα άνυδρα εδάφη. Όπως υπενθυμίζει η Κλαούντια Ρίνγκλερ από το IFPRI, η στοχευμένη διαχείριση των υδάτων αποτελούσε ανέκαθεν το κλειδί της επιβίωσης — ένα μάθημα που τα ΗΑΕ επιχειρούν σήμερα να αναβιώσουν με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας.

ThePostPolitics Newsroom
ThePostPolitics Newsroom