Ιστορική απόφαση στη Χάγη: Το Διεθνές Δικαστήριο έκρινε τη Μιανμάρ ένοχη για γενοκτονία των Ροχίνγκια

Σε μια ιστορικής σημασίας απόφαση για το διεθνές δίκαιο και την παγκόσμια προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης έκρινε ότι η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία εις βάρος της μουσουλμανικής μειονότητας των Ροχίνγκια. Η ετυμηγορία του ανώτατου δικαστικού οργάνου των Ηνωμένων Εθνών αφορά τη σαρωτική στρατιωτική επιχείρηση του 2017, η οποία κατέληξε στον θάνατο χιλιάδων αμάχων και τον μαζικό εκτοπισμό εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων από τις εστίες τους.

Μια πρωτοφανής απόφαση στα δικαστικά χρονικά του ΟΗΕ

Η απόφαση αποτελεί νομικό ορόσημο, καθώς είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του Διεθνούς Δικαστηρίου που αποδίδεται σε ένα κυρίαρχο κράτος η άμεση ευθύνη για τη διάπραξη του εγκλήματος της γενοκτονίας. Υπενθυμίζεται ότι το 2007, στην υπόθεση της Σρεμπρένιτσα, το Δικαστήριο είχε αναγνωρίσει μεν το έγκλημα, αλλά είχε περιορίσει την ευθύνη της Σερβίας στην αποτυχία αποτροπής του και όχι στην αυτουργία της τέλεσής του.

Με ψήφους εννέα έναντι έξι, οι δικαστές αποφάνθηκαν ότι η Μιανμάρ παραβίασε κατάφωρα τις υποχρεώσεις της βάσει της Σύμβασης του 1948 για την Πρόληψη και Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας. Το Δικαστήριο απέρριψε πλήρως τον ισχυρισμό της ασιατικής χώρας ότι οι ενέργειες του 2017 αποτελούσαν νόμιμη αντιτρομοκρατική δράση απέναντι σε αντάρτες, κρίνοντας απερίφραστα ότι υπήρχε σαφής πρόθεση ολοκληρωτικής ή μερικής καταστροφής της κοινότητας των Ροχίνγκια.

Η φρίκη των εγκλημάτων και η επιδίκαση αποζημιώσεων

Ανακοινώνοντας τα πορίσματα, ο πρόεδρος του Δικαστηρίου, Γιούτζι Ιβασάουα, υπογράμμισε ότι οι δυνάμεις ασφαλείας της Μιανμάρ ευθύνονται για τον θάνατο περίπου 10.000 Ροχίνγκια. Παράλληλα, τεκμηριώθηκαν εκτεταμένα περιστατικά σεξουαλικής βίας, άσκηση ακραίας βαναυσότητας σε βάρος ανήλικων παιδιών και δολοφονικές επιθέσεις εναντίον πολιτών που επιχειρούσαν πανικόβλητοι να διαφύγουν.

Η υπόθεση είχε παραπεμφθεί στη Χάγη το 2019 κατόπιν πρωτοβουλίας της Γκάμπια. Στο διατακτικό της ιστορικής ετυμηγορίας, το Δικαστήριο διατάσσει τη Μιανμάρ να διερευνήσει και να τιμωρήσει παραδειγματικά τους ενόχους, να καταβάλει οικονομικές αποζημιώσεις στα θύματα —το ύψος των οποίων θα καθοριστεί σε επόμενη φάση— και να διασφαλίσει την ασφαλή, εθελοντική και αξιοπρεπή επιστροφή των εκτοπισμένων στα σπίτια τους.

Το δράμα των προσφύγων και το στοίχημα της εφαρμογής

Η ανακοίνωση της απόφασης προκάλεσε έντονη συναισθηματική φόρτιση, με μέλη της κοινότητας των Ροχίνγκια που βρίσκονταν στην αίθουσα να ξεσπούν σε δάκρυα ανακούφισης για την ηθική τους δικαίωση. Ωστόσο, η ανθρωπιστική κρίση παραμένει δραματική: περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια πρόσφυγες ζουν σήμερα υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες στους υπερπλήρεις καταυλισμούς στην περιοχή Κοξ Μπαζάρ του Μπανγκλαντές.

Αν και οι αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου είναι νομικά δεσμευτικές και οριστικές χωρίς δυνατότητα έφεσης, το ίδιο δεν διαθέτει δικούς του μηχανισμούς επιβολής. Σε περίπτωση άρνησης συμμόρφωσης από τη Μιανμάρ, το ζήτημα θα παραπεμφθεί αναγκαστικά στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες και τα δικαιώματα βέτο θα κρίνουν την ουσιαστική εφαρμογή των μέτρων.

ThePostPolitics Newsroom
ThePostPolitics Newsroom