Ιράν: Εγκρίθηκε η επιβολή τελών στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ

Σε μια κίνηση με βαθιές γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις για το διεθνές εμπόριο και τη ναυτιλία, η Επιτροπή Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του Κοινοβουλίου του Ιράν ενέκρινε την επιβολή τελών στα πλοία που διέρχονται από τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ. Η απόφαση αυτή θέτει νέα δεδομένα σε έναν από τους κρισιμότερους θαλάσσιους διαύλους διακίνησης ενέργειας παγκοσμίως.

Το νομοθετικό πλαίσιο και το σκεπτικό της Τεχεράνης

Την επίσημη έγκριση της ρύθμισης ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής, Χασάν Κασκαβί. Όπως διευκρίνισε, το μέτρο εντάσσεται στο άρθρο 3 του νέου σχεδίου νόμου υπό τον τίτλο «Στρατηγική Δράση για τη Διασφάλιση της Ασφάλειας και την Ανάπτυξη των Στενών του Ορμούζ».

Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, η επιβολή των χρεώσεων έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και αφορά τις υπηρεσίες που παρέχει η Ισλαμική Δημοκρατία στα διερχόμενα εμπορικά πλοία και δεξαμενόπλοια. Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι τα έσοδα θα κατευθυνθούν στην ενίσχυση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, στην αναβάθμιση των υποδομών παρακολούθησης και επιτήρησης, καθώς και στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στην περιοχή.

Η στρατηγική σημασία του διαύλου για την παγκόσμια ενέργεια

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη σημαντικότερη θαλάσσια αρτηρία μεταφοράς υδρογονανθράκων διεθνώς. Μέσα από το στενό πέρασμα, το οποίο συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα, διακινείται καθημερινά περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, καθώς και σημαντικές ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Οποιαδήποτε μεταβολή στους κανόνες ναυσιπλοΐας ή αύξηση του λειτουργικού κόστους διέλευσης επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς τιμές των καυσίμων και την εφοδιαστική αλυσίδα, καθιστώντας την περιοχή μόνιμο επίκεντρο διεθνούς ενδιαφέροντος και τριβών.

Προκλήσεις για το Διεθνές Δίκαιο και τη ναυτιλία

Η πρωτοβουλία του ιρανικού κοινοβουλίου αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα και τους διεθνείς οργανισμούς. Βάσει του Δικαίου της Θάλασσας, σε διεθνή στενά ισχύει κατά κανόνα το καθεστώς της ελεύθερης διέλευσης (transit passage), γεγονός που εγείρει νομικά ερωτήματα σχετικά με τη νομιμότητα μονομερών οικονομικών επιβαρύνσεων.

Παράλληλα, οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις εκφράζουν ανησυχίες για περαιτέρω αύξηση στα ασφάλιστρα κινδύνου και πιθανές καθυστερήσεις στα δρομολόγια. Το σχέδιο νόμου αναμένεται να προωθηθεί στην ολομέλεια του ιρανικού κοινοβουλίου για την τελική του επικύρωση, με τις αγορές να παρακολουθούν στενά τις επόμενες κινήσεις της Τεχεράνης.