Ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Ελλάδας: Σοβαρές επιφυλάξεις από τη Λευκωσία για το κόστος και τη βιωσιμότητα του GSI

Νέες αναταράξεις σημειώνονται γύρω από το στρατηγικό έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας (Great Sea Interconnector – GSI), καθώς η Λευκωσία διατυπώνει εκ νέου ισχυρές επιφυλάξεις. Ο υπουργός Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μάκης Κεραυνός, εξέφρασε έντονο προβληματισμό σχετικά με την οικονομική βιωσιμότητα αλλά και το τελικό κόστος του εγχειρήματος, εκτιμώντας ότι αυτό θα υπερβεί αισθητά τον αρχικό προϋπολογισμό των 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Αμφιβολίες για το πραγματικό κόστος και τις τιμές ρεύματος

Μιλώντας ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, ο κ. Κεραυνός κατέστησε σαφές πως η κυβέρνηση δεν προτίθεται να λάβει οριστικές αποφάσεις χωρίς πλήρως επικαιροποιημένα δεδομένα. Όπως εξήγησε, η αρχική εκτίμηση του 1,9 δισ. ευρώ αφορά κατά κύριο λόγο το καλώδιο, αφήνοντας εκτός σημαντικές πρόσθετες δαπάνες. Σε αυτές περιλαμβάνονται απαραίτητα συνοδευτικά κατασκευαστικά έργα, ασφαλιστικές καλύψεις, υποδομές αποθήκευσης και μακροχρόνιες ανάγκες συντήρησης, στοιχεία που αναμένεται να αυξήσουν σημαντικά τον τελικό λογαριασμό.

Παράλληλα, ο υπουργός Οικονομικών υπογράμμισε ότι μια ενδεχόμενη ανάληψη του βάρους από την Κυπριακή Δημοκρατία θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τα δημόσια οικονομικά και τα όρια δαπανών που θέτει το ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης. Την ίδια στιγμή, εξέφρασε έντονη αβεβαιότητα για το αν το έργο θα οδηγήσει τελικά σε μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, ο οποίος χαρακτήρισε το GSI πρωτίστως έργο ενεργειακής επάρκειας και ασφάλειας παρά μηχανισμό μείωσης τιμών. Ο κ. Δαμιανός σημείωσε πως, παρά τη θετική δυναμική που προσφέρει η συμμετοχή της γαλλικής Meridiam, κρίνεται αναγκαία η προσέλκυση και πρόσθετων επενδυτών για τη θωράκιση της χρηματοδότησης.

Το γεωπολιτικό παρασκήνιο και οι τουρκικές πιέσεις

Πέρα από τις οικονομικές παραμέτρους, το μεγαλεπήβολο έργο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα σύνθετο γεωπολιτικό τοπίο. Η Τουρκία επιχειρεί συστηματικά να παρεμποδίσει την υλοποίησή του, επικαλούμενη το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και υποστηρίζοντας ότι η όδευση του καλωδίου διέρχεται από δική της υφαλοκρηπίδα, απαιτώντας προηγούμενη έγκριση.

Στο πλαίσιο των προσπαθειών ακύρωσης του GSI, η τουρκική πλευρά πρότεινε μέσω του ψευδοκράτους εναλλακτική ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου με την Τουρκία, μήκους 95 χιλιομέτρων. Η πρόταση αυτή ωστόσο απορρίφθηκε κατηγορηματικά από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών (ENTSO-E), το οποίο ξεκαθάρισε ότι το GSI παραμένει το μοναδικό αναγνωρισμένο Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) για την περιοχή.

Η Λευκωσία καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα στη στρατηγική αναγκαιότητα για άρση της ενεργειακής απομόνωσης του νησιού και την απαίτηση για απόλυτη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας του έργου πριν από την ανάληψη δεσμεύσεων.