Ευρωπαϊκή Ένωση: Συναγερμός για επιδείνωση της ενεργειακής κρίσης τον χειμώνα – Το σχέδιο στήριξης για νοικοκυριά και βιομηχανία

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση ενόψει του επερχόμενου χειμώνα, με την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προειδοποιεί για περαιτέρω κλιμάκωση των πιέσεων στις τιμές της ενέργειας. Μιλώντας ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες, η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε ότι οι πολίτες δυσκολεύονται ήδη να ανταποκριθούν στους λογαριασμούς τους, ενώ οι επιχειρήσεις βρίσκονται υπό πρωτοφανή πίεση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η επικεφαλής της Επιτροπής, από τα τέλη Φεβρουαρίου η τιμή του φυσικού αερίου έχει καταγράψει άλμα της τάξης του 140%, ενώ το κόστος του ντίζελ έχει διπλασιαστεί. Παράλληλα, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η διεθνής αστάθεια έχουν επιβαρύνει τον λογαριασμό των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων της ΕΕ κατά περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια ευρώ.

Στοχευμένα μέτρα και κρατικές ενισχύσεις για τα ευάλωτα νοικοκυριά

Απέναντι σε αυτό το δυσμενές σκηνικό, οι Βρυξέλλες χαράσσουν μια γραμμή στοχευμένων παρεμβάσεων. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απέκλεισε τη λογική των οριζόντιων και γενικευμένων επιδοτήσεων, ζητώντας από τα κράτη μέλη να επικεντρώσουν τους διαθέσιμους πόρους στις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και στις ενεργοβόρες βιομηχανίες που απειλούνται άμεσα.

Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται η ενεργοποίηση προσωρινών μηχανισμών κρατικής ενίσχυσης για τους παραγωγικούς κλάδους που πλήττονται περισσότερο, ώστε να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία.

Κοινές αγορές ενέργειας και απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων

Για την ανάσχεση των τιμών και τη θωράκιση της προσφοράς, η Κομισιόν δρομολογεί συντονισμένες ενέργειες σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η απελευθέρωση 100 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου και ντίζελ, σε συνεννόηση με τις χώρες του G7, καθώς και ένας εντατικός διάλογος με τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια για τη διασφάλιση της ομαλής τροφοδοσίας.

Παράλληλα, προχωρά η συγκρότηση ειδικής ομάδας εργασίας για την υλοποίηση κοινών αγορών ενέργειας από τα κράτη μέλη, κίνηση που στοχεύει στην ενίσχυση της διαπραγματευτικής δύναμης της ΕΕ στις διεθνείς αγορές. Όπως ξεκαθαρίζεται, παρά τις πιέσεις στο κόστος, δεν εκφράζονται άμεσοι φόβοι για ελλείψεις εφοδιασμού, χάρη στην επάρκεια των αποθεμάτων και τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας.

Μακροπρόθεσμη ενεργειακή αυτονομία και προϋπολογισμός

Πέρα από τη βραχυπρόθεσμη διαχείριση της κρίσης, η στρατηγική των Βρυξελλών εστιάζει στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης και στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Κεντρικός στόχος είναι ο διπλασιασμός του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση έως το 2040, μέσω της αναβάθμισης των ηλεκτρικών δικτύων και της ταχύτερης σύνδεσης νέων έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Τέλος, η πρόεδρος της Κομισιόν συνέδεσε την ενεργειακή πρόκληση με τις διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, προειδοποιώντας τα κράτη μέλη για τους κινδύνους που εγκυμονούν οι εκτεταμένες δημοσιονομικές περικοπές. Όπως τόνισε, η ΕΕ οφείλει να διατηρήσει ισχυρή χρηματοδότηση για την καινοτομία, την άμυνα και την ανταγωνιστικότητα, προστατεύοντας παράλληλα τα ταμεία συνοχής και την κοινή αγροτική πολιτική.