Εποχική γρίπη: Τα πρώτα σημάδια πρόωρης έξαρσης και γιατί οι ειδικοί συνιστούν άμεσο εμβολιασμό

Σε κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης βρίσκεται η διεθνής επιστημονική κοινότητα εξαιτίας των πρώτων ενδείξεων για πρόωρη έναρξη της φετινής περιόδου γρίπης. Στοιχεία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιαπωνία καταγράφουν αυξημένη κυκλοφορία των ιών για την εποχή, ωθώντας τους ειδικούς δημόσιας υγείας να απευθύνουν ισχυρή σύσταση: ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν πρέπει να αναβληθεί, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.

Ανησυχητικά πρώιμα δεδομένα σε διεθνές επίπεδο

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του επιστημονικού περιοδικού Nature, τα εργαστηριακά τεστ παρουσιάζουν ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά θετικότητας για τις αρχές του φθινοπώρου στη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ και στη Βρετανία. Παράλληλα, στην Ιαπωνία, καταγράφηκαν εξάρσεις ήδη από τα τέλη Αυγούστου, οι οποίες ανάγκασαν ορισμένα σχολικά συγκροτήματα να αναστείλουν προσωρινά τη λειτουργία τους κατά την έναρξη του σχολικού έτους.

Όπως επεσήμανε ο Σκοτ Χένσλι, ιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, μια τέτοια εξέλιξη σηματοδοτεί μια «απίστευτα πρόωρη περίοδο» για τις ΗΠΑ, όπου η κορύφωση συνήθως παρατηρείται μεταξύ Δεκεμβρίου και Ιανουαρίου. Την ίδια στιγμή, παρατηρείται μεταβολή στα κυκλοφορούντα στελέχη: στις ΗΠΑ κυριαρχεί σχεδόν απόλυτα ο υπότυπος H1N1 (96% των ταυτοποιημένων κρουσμάτων), εν αντιθέσει με την περσινή περίοδο όπου επικρατούσε ο H3N2.

Τι ισχύει για την αποτελεσματικότητα του εμβολίου

Παρότι οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι η πρόωρη έναρξη δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με μια πιο επιθετική ή σοβαρή σεζόν —όπως σημειώνει ο επιδημιολόγος του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Τζέιμς Χέι— η έγκαιρη θωράκιση κρίνεται κρίσιμη. Ο ιολόγος Άλεξ Γκρένινγκερ και η επιδημιολόγος του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, Κέιτλιν Ρίβερς, τονίζουν ότι το κεντρικό μήνυμα φέτος είναι η επιτάχυνση του εμβολιασμού.

Το αντιγριπικό εμβόλιο παρέχει σταθερή και ουσιαστική προστασία από σοβαρές επιπλοκές και νοσηλείες, ακόμη κι αν η γενετική αντιστοίχιση με τα κυκλοφορούντα στελέχη δεν είναι απόλυτη. Καθώς απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες από τη χορήγηση για την ανάπτυξη επαρκούς ανοσίας, η καθυστέρηση ενέχει τον κίνδυνο έκθεσης στον ιό προτού ολοκληρωθεί η ανοσολογική απόκριση.

Οι οδηγίες στην Ελλάδα και οι ομάδες υψηλού κινδύνου

Στην ευρωπαϊκή ήπειρο, τα δεδομένα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) καταγράφουν προς το παρόν χαμηλά επίπεδα δραστηριότητας, με περιορισμένα περιστατικά κυρίως σε άτομα άνω των 65 ετών. Ωστόσο, οι υγειονομικές αρχές προετοιμάζονται πυρετωδώς για τους επόμενους μήνες.

Στη χώρα μας, η σχετική εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας ορίζει ως ιδανικό διάστημα εμβολιασμού την περίοδο από τα μέσα Οκτωβρίου έως τα τέλη Νοεμβρίου, ενώ συνολικά αναμένεται η διάθεση περίπου 3,6 εκατομμυρίων δόσεων. Προτεραιότητα για άμεσο εμβολιασμό έχουν:

• Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω
• Παιδιά από 6 μηνών έως 5 ετών
• Ενήλικες και παιδιά με χρόνια νοσήματα (αναπνευστικά, καρδιαγγειακά, σακχαρώδη διαβήτη, νεφροπάθειες κ.ά.)
• Έγκυες, λεχώνες και θηλάζουσες
• Υγειονομικοί και εργαζόμενοι σε χώρους φροντίδας υγείας και μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων
• Φροντιστές ευάλωτων ατόμων και βρεφών κάτω των 6 μηνών

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι ο εμβολιασμός παραμένει το πιο αποτελεσματικό εργαλείο πρόληψης και μπορεί να πραγματοποιηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα για όσους δεν προλάβουν το αρχικό χρονοδιάγραμμα.