Γαλλία: Πώς συγκρίνονται τα προβλήματα χρέους της με την ελληνική κρίση του 2011

Η εκτίναξη της διαφοράς απόδοσης (spread) των γαλλικών κρατικών ομολόγων έναντι των γερμανικών σε επίπεδα που παραπέμπουν στις ταραγμένες ημέρες του 2011 επανέφερε στο προσκήνιο τα φαντάσματα της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη. Εγκλωβισμένο σε ένα βαθιά πολωμένο κοινοβούλιο και αντιμέτωπο με έντονες κοινωνικές αντιδράσεις, το Παρίσι εισέρχεται σε ένα απαιτητικό crash test αντοχής. Ωστόσο, παρά τη δραματοποίηση ορισμένων αναλύσεων περί «γαλλικής χρεοκοπίας», μια ψύχραιμη δημοσιονομική σύγκριση με την ελληνική κρίση αναδεικνύει ουσιώδεις διαφορές, αλλά και έναν διαφορετικής φύσης συστημικό κίνδυνο για την Ευρώπη.

Spread, πρόσβαση στις αγορές και το βάρος των 3,6 τρισεκατομμυρίων

Οι βασικοί δείκτες αποδεικνύουν ότι η Γαλλία δεν βρίσκεται στην ίδια θέση όπου βρέθηκε η Ελλάδα το 2010. Το premium (spread) που ζητούν οι επενδυτές για τα δεκαετή γαλλικά ομόλογα διαμορφώθηκε πρόσφατα στις 1,78 ποσοστιαίες μονάδες. Συγκριτικά, το αντίστοιχο ελληνικό spread είχε εκτοξευθεί πάνω από τις 35 ποσοστιαίες μονάδες. Επιπλέον, ενώ η Αθήνα είχε αποκλειστεί εντελώς από τις αγορές, το Παρίσι διατηρεί πλήρη και ανεμπόδιστη πρόσβαση στη διεθνή ρευστότητα, παρά το γεγονός ότι η απόδοση των δεκαετών ομολόγων άγγιξε το 5% για πρώτη φορά μετά το 2002.

Σε όρους χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, η Γαλλία βρίσκεται στο 119%, επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (87%), αλλά πολύ χαμηλότερο από το ελληνικό χρέος, το οποίο ξεπέρασε το 200% στην πανδημία. Η κρίσιμη ειδοποιός διαφορά, ωστόσο, έγκειται στο απόλυτο μέγεθος: το γαλλικό χρέος αγγίζει τα 3,6 τρισεκατομμύρια ευρώ, όντας σχεδόν δεκαπλάσιο από το ελληνικό χρέος του 2011. Με το 60% αυτών των τίτλων να βρίσκεται σε ξένα χαρτοφυλάκια, τυχόν ανεξέλεγκτη επιδείνωση δεν θα ήταν τοπικό πρόβλημα, αλλά παγκόσμιος κραδασμός για το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Το δημοσιονομικό αδιέξοδο: Υψηλές δαπάνες και πολιτική παράλυση

Σε αντίθεση με την αρχή της ελληνικής κρίσης, όπου η αναξιοπιστία των στατιστικών στοιχείων είχε κλονίσει ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη, η Γαλλία δεν αποκρύπτει δεδομένα. Αντιμετωπίζει όμως μια χρόνια αδυναμία επίτευξης των δημοσιονομικών της στόχων. Το έλλειμμα εκτιμάται πλέον ότι θα διευρυνθεί στο 5,4% του ΑΕΠ, διαψεύδοντας τις κυβερνητικές δεσμεύσεις για συγκράτησή του.

Το περιθώριο δημοσιονομικών ελιγμών του Παρισιού είναι εξαιρετικά στενό. Τα φορολογικά έσοδα της χώρας είναι ήδη από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, γεγονός που καθιστά απαγορευτικές τις νέες φορολογικές επιβαρύνσεις χωρίς να πληγεί η οικονομική δραστηριότητα. Αντίθετα, η Ελλάδα είχε το περιθώριο να αυξήσει τα έσοδά της καταπολεμώντας τη διαδεδομένη φοροδιαφυγή. Η Γαλλία είναι υποχρεωμένη να επικεντρωθεί στις δημόσιες δαπάνες, οι οποίες ανέρχονται στο 57% του ΑΕΠ – το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Εντούτοις, οι περικοπές στο κοινωνικό κράτος προσκρούουν στη δημογραφική γήρανση, το αυξανόμενο κόστος υγείας και τη σθεναρή κοινωνική αντίδραση. Το γαλλικό πρόβλημα δεν είναι μια άμεση κρίση ρευστότητας, αλλά μια βραδυφλεγής διάβρωση της αξιοπιστίας της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του ευρώ, η οποία στερείται πλέον ισχυρής πολιτικής εντολής για βαθιές μεταρρυθμίσεις.