Ασφαλιστικές εισφορές: Πώς οι εταιρείες-«φαντάσματα» και οι αχυράνθρωποι στήνουν πάρτι εκατομμυρίων στον ΕΦΚΑ

Ένα καλοκουρδισμένο σύστημα συστηματικής καταλήστευσης των ασφαλιστικών ταμείων βρίσκεται στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών, καθώς εκατομμύρια ευρώ ασφαλιστικών εισφορών κάνουν «φτερά» κάθε χρόνο μέσα από ένα δαιδαλώδες πλέγμα εταιρειών-«φαντασμάτων» και «αχυρανθρώπων». Το φαινόμενο, το οποίο προκαλεί τεράστια αιμορραγία στα ταμεία του e-ΕΦΚΑ, δεν περιορίζεται απλώς στην κλασική εισφοροδιαφυγή, αλλά επεκτείνεται σε μια ευρύτερη βιομηχανία απάτης που περιλαμβάνει παράνομες συντάξεις, εικονικές ασφαλίσεις και αθέμιτη είσπραξη κρατικών επιδομάτων.

Ο μηχανισμός της απάτης: Αχυράνθρωποι και εταιρείες «μίας χρήσης»

Η μεθοδολογία που ακολουθούν τα κυκλώματα βασίζεται σε συγκεκριμένα μοτίβα. Επικεφαλής αυτών των σχημάτων τοποθετούνται συστηματικά πρόσωπα χωρίς περιουσιακά στοιχεία —συχνά άποροι, υπέργηροι ή αλλοδαποί που διαμένουν προσωρινά στη χώρα— οι οποίοι έναντι ελάχιστης αμοιβής εμφανίζονται ως νόμιμοι εκπρόσωποι και διαχειριστές επιχειρήσεων. Οι εν λόγω εταιρείες, συνήθως σε κλάδους έντασης εργασίας όπως οι κατασκευές, η εστίαση, η καθαριότητα ή οι υπηρεσίες φύλαξης, λειτουργούν για σύντομο χρονικό διάστημα.

Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας τους, υποβάλλουν κανονικά Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) χωρίς ωστόσο να καταβάλλουν ούτε ένα ευρώ από τις οφειλόμενες ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων. Μόλις το χρέος διογκωθεί και κινηθούν οι διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης από το ΚΕΑΟ, η εταιρεία εγκαταλείπεται και εξαφανίζεται, αφήνοντας πίσω της ανεπίδεκτες είσπραξης οφειλές. Την ίδια στιγμή, οι πραγματικοί υποκινητές ιδρύουν μια νέα νομική οντότητα με διαφορετικό «μπροστινό», συνεχίζοντας ανενόχλητοι τη δράση τους.

Εικονική ασφάλιση, «μαϊμού» συντάξεις και επιδόματα

Η ζημιά για το ασφαλιστικό σύστημα δεν εξαντλείται μόνο στα ανείσπρακτα έσοδα. Τα κυκλώματα αξιοποιούν τις εταιρείες-βιτρίνες για να παρέχουν εικονικά ένσημα σε πρόσωπα που ουδέποτε εργάστηκαν. Μέσω αυτής της πρακτικής, επιτήδειοι καταφέρνουν να θεμελιώσουν παράνομα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, εισπράττοντας αναδρομικά και μηνιαίες συντάξεις που στερούνται νόμιμης βάσης.

Παράλληλα, με αυτό το τέχνασμα εξασφαλίζεται παράνομη πρόσβαση σε τακτικά επιδόματα ανεργίας της ΔΥΠΑ, επιδόματα μητρότητας, καθώς και σε σειρά άλλων προνοιακών παροχών. Το αποτέλεσμα είναι διπλά επιζήμιο για τα δημόσια οικονομικά: αφενός αποστερούνται έσοδα ζωτικής σημασίας για τη βιωσιμότητα του συστήματος και αφετέρου εκταμιεύονται πόροι υπέρ προσώπων που δεν πληρούν κανένα ουσιαστικό κριτήριο.

Το σχέδιο ελέγχων και οι ψηφιακές διασταυρώσεις

Απέναντι σε αυτή τη διαρκή διαρροή δημόσιου χρήματος, τα συναρμόδια υπουργεία και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί (ΕΦΚΑ, ΚΕΑΟ, ΑΑΔΕ και Επιθεώρηση Εργασίας) ενεργοποιούν νέα ψηφιακά εργαλεία διασταύρωσης στοιχείων. Στο επίκεντρο τίθενται οι «κόκκινες σημαίες», όπως επιχειρήσεις με απότομη και δυσεξήγητη αύξηση προσωπικού χωρίς αντίστοιχη οικονομική δραστηριότητα, καθώς και φορολογικοί αριθμοί εκπροσώπων που συνδέονται με πολλαπλές πτωχευμένες οντότητες.

Η στοχευμένη αυστηροποίηση των ποινικών κυρώσεων για τους πραγματικούς εγκεφάλους των κυκλωμάτων και η αυτόματη αναστολή της δυνατότητας ηλεκτρονικής υποβολής ΑΠΔ σε περιπτώσεις συστηματικής ασυνέπειας αποτελούν τα κύρια όπλα της πολιτείας για να μπει οριστικό τέλος σε ένα φαινόμενο που υπονομεύει τα ασφαλιστικά ταμεία.

ThePostPolitics Newsroom
ThePostPolitics Newsroom