Αθήνα δύο ταχυτήτων: Η τουριστική έκρηξη, η στεγαστική ασφυξία και η τάση φυγής των κατοίκων

Μια πρωτεύουσα αντιθέσεων, όπου η πολιτιστική ζωντάνια και οι επαγγελματικές ευκαιρίες συνυπάρχουν με την έντονη ψυχολογική πίεση, το απαγορευτικό κόστος ζωής και την υποβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος, καταγράφει η νέα πανελλαδική έρευνα της Metron Analysis. Τα συμπεράσματα, τα οποία παρουσιάστηκαν στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», αποτυπώνουν ένα σαφώς αρνητικό ισοζύγιο για την καθημερινότητα στην πρωτεύουσα, με το 60% των πολιτών να δηλώνει ότι η ζωή στην πόλη χαρακτηρίζεται πλέον από περισσότερα αρνητικά παρά θετικά στοιχεία.

Η στεγαστική κρίση και τα 40.000 κλειστά διαμερίσματα

Το ζήτημα της στέγασης αναδεικνύεται σε κυρίαρχο παράγοντα επιδείνωσης της ποιότητας ζωής, με το 44% των κατοίκων της Αττικής να διαπιστώνει χειροτέρευση των συνθηκών τα τελευταία χρόνια. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η διαθεσιμότητα ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση. Στο πλαίσιο του συνεδρίου, ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, απέρριψε την αύξηση των συντελεστών δόμησης ως λύση, επισημαίνοντας ότι το πραγματικό πρόβλημα έγκειται στο απόθεμα κατοικιών που παραμένει εκτός αγοράς.

Σύμφωνα με στοιχεία του Δήμου Αθηναίων, στην πρωτεύουσα υπολογίζονται περίπου 40.000 αχρησιμοποίητες κατοικίες, εκ των οποίων οι 20.000 είναι πλήρως αδρανείς, χωρίς καν ηλεκτροδότηση. Παράλληλα, ασκήθηκε κριτική για τη μη αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων, όπως του Ταμείου Ανάκαμψης, για τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών, ακολουθώντας παραδείγματα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Ισπανία.

Τουριστική πίεση και όρια φέρουσας ικανότητας

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά την αλματώδη αύξηση της τουριστικής κίνησης. Η Αθήνα οδεύει προς την υποδοχή σχεδόν 10 εκατομμυρίων επισκεπτών ετησίως, έναντι παλαιότερων μεγεθών της τάξης των 1,5 έως 2 εκατομμυρίων, γεγονός που ασκεί έντονη πίεση στις αστικές υποδομές. Στην έρευνα, το 53% των ερωτηθέντων αναγνωρίζει την τουριστική επιβάρυνση ως κύριο χαρακτηριστικό της πόλης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι τα δημοτικά ταμεία λαμβάνουν ελάχιστους πόρους σε σχέση με τον όγκο των επισκεπτών (περίπου 0,4 ευρώ ανά τουρίστα), καθώς δεν αποδίδεται στον Δήμο μέρος από το τέλος διαμονής. Προκειμένου να αποτραπεί ο πλήρης κορεσμός ιστορικών γειτονιών και η μετατροπή περιοχών όπως η Πλάκα αποκλειστικά σε τουριστικούς κόμβους, έχει ήδη εφαρμοστεί πάγωμα νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων σε τρία δημοτικά διαμερίσματα, ενώ εξετάζονται αυστηρότεροι κανόνες για νέες ξενοδοχειακές μονάδες.

Έλλειμμα ποιότητας ζωής και διάθεση αποχώρησης

Η αποτύπωση των κοινωνικών επιπτώσεων είναι ενδεικτική της ασφυξίας που βιώνουν οι πολίτες. Μόλις το 31% των κατοίκων της Αττικής επιθυμεί τα παιδιά του να παραμείνουν στην Αθήνα, ενώ το 67% προτιμά να ζήσουν εκτός της πρωτεύουσας. Επιπλέον, το 54% δηλώνει έτοιμο να εγκαταλείψει την πόλη εάν εξασφάλιζε αντίστοιχες συνθήκες εργασίας σε άλλη περιοχή.

Σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές μητροπόλεις, το 72% των κατοίκων της Αττικής κρίνει ότι η Αθήνα υστερεί σημαντικά. Η ελληνική πρωτεύουσα καλείται πλέον να διαχειριστεί την ισορροπία μεταξύ της τουριστικής ανάπτυξης και της ανάγκης για βιώσιμες συνθήκες διαβίωσης, ώστε να παραμείνει μια πόλη λειτουργική πρωτίστως για τους μόνιμους κατοίκους της.